Omroep Zeeland bestaat 20 jaar
Omroep Zeeland bestaat twintig jaar. Het begon op 1 januari 1990 met radio, pas later kwamen internet en televisie erbij. Daarom laten we dagelijks, na het nieuws van half acht en half negen een plaat op de radio, over de radio horen. Maar deze compilatie van radioliedjes van de afgelopen 20 jaar, samengesteld door Remco van Schellen, kun je nu ook al online horen:

Sinds Nieuwjaarsnacht
Nieuwjaarsnacht 1990 om precies 0.00 uur. Nederland viert feest met oliebollen en champagne omdat een nieuw jaar begint. Zeeland viert extra feest want de eerste uitzending van Omroep Zeeland gaat de lucht in. “Dit is Omroep Zeeland” klinkt uit de luidspreker, met een gelukwens door minister Hedy d’Ancona van WVC. Zeeland is de laatste Nederlandse provincie waar een regionale omroep van start gaat. Alle andere provincies hebben al een eigen omroep; in Zuid-Holland zelfs twee: één voor de regio Den Haag en één voor de regio Rotterdam.

Luister hieronder naar de allereerste minuten van
Omroep Zeeland. Bob Lagaaij live vanuit de Kanaalstraat
in Oost-Souburg. Het filmpje is gemaakt door journalist
en radiopresentator Remco van Schellen.

Achtergrond  (Bron: Remco van Schellen)

Dankzij de oorlog
Het ontstaan van regionale omroepen in ons land is een direct gevolg van de Tweede Wereldoorlog. Nederland is een verzuild land als de oorlog uitbreekt, met een katholieke omroep voor katholieken, socialistische omroep voor socialisten, een protestantse omroep voor de protestanten en een algemene omroep voor iedereen. Dat omroeplandschap wordt overhoopgehaald door de Duitse bezetter en ‘Hilversum’ kan tijdens de oorlog niet de programma’s maken die het gewend is.

In april 1945, nog voor de capitulatie van de Duitsers, is Groningen bevrijd. Communicatie met de inwoners is moeilijk omdat er nauwelijks kranten zijn. Radio Herrijzend Nederland, de zender die het al bevrijde Nederland bedient van informatie, is slecht te ontvangen in het noorden. De Nederlandse militaire gezaghebbers in Groningen beginnen met het inlichten van burgers via de radio, eerst alleen via de draadomroep, daarna ook via een zender in Hoogezand. Er is muziek, regionaal nieuws en mededelingen van het Militair Gezag. De uitzendingen zijn populair.

RON en collega’s
Het Militair Gezag wordt in september 1945 opgevolgd door de burgerlijke overheid en die wil het aantal regionale omroepen uitbreiden. De Groningse militaire regiozender wordt breidt uit met meerdere provincies en splitst later weer in meerdere regionale omroepen voor kleinere stukken Nederland. In Limburg begint snel na de oorlog ook een regionale zender, de Regionale Omroep Zuid. De arbeidsonrust en dreigende stakingen onder mijnwerkers zorgt voor versnelde invoering van regionale radio in Limburg.

De regionale omroepen in het noorden en zuiden van het land onder de landelijke omroep in Hilversum. En daar gaat het fout, want Hilversum ziet zich bedreigd door de populaire programma’s van de regiozenders, en de regio ziet zich achtergesteld door grote broer Hilversum. Die tegenstelling groot-klein zijn nu nog voelbaar.

In 1976 ontstaan regionale omroepen die los staan van de landelijke omroep, als experiment om te kijken of ook zelfstandige organisaties regionale radio kunnen maken. Dat blijkt te kunnen. Uiteindelijk worden de noordelijke en Limburgse omroepen losgemaakt van Hilversum en ontstaan in alle provincies een regionale radiozender. Zeeland sluit de rij als dertiende regionale omroep.

Zeeland
De eerste datum in de geschiedenis van Omroep Zeeland is 1966 als de Zeeuwse Culturele Raad op verzoek van de Provincie Zeeland onderzoekt of een regionale omroep wenselijk is. Pas op 10 oktober 1984 wordt het concreet met een proefuitzending vanuit de veiling in Kapelle. Bestuurders en topmensen van landelijke omroepen debatteren op die dag in theatercomplex De Vroone in Kapelle over een regionale omroep voor Zeeland. Politiek Den Haag wil dat Zeeland een omroep krijgt, maar de provinciale politiek is geschokt. De Zeeuwse Staten zijn bang voor een kritisch medium; er wordt gedacht aan de links getinte verslagen van krakersrellen door de zender STAD Amsterdam (tegenwoordig onderdeel van Radio Noord-Holland) en dat willen de Zeeuwse politici niet in ‘hun’ ether. De officiële reden die de Staten noemen is het extra tientje luistergeld dat door de bevolking betaald moet worden. Uiteindelijk gaan de staten akkoord en wordt al vestigingsplaats het oude gemeentehuis van Oost-Souburg gekozen.

Eerste uitzending
De eerste radiouitzending van Omroep Zeeland is op 1 januari 1990 met de minister van WVC Hedy d’Ancona die de Zeeuwen gelukwenst met hun eigen omroep, met Bob Lagaaij die als eerste Omroep Zeeland medewerker vertelt dat er nog veel mooie uren radio uit het studiogebouw in Oost-Souburg zullen komen, en met de eerste muziek.

De eerste televisieuitzending van Omroep Zeeland is op 1 oktober 1997. Regionale tv begon in Overijssel waar Radio Oost ook tv ging maken. De landelijke omroepen proberen de regionale tv in te kapselen door te pleiten voor een regionaal venster op Nederland 2, met op hetzelfde tijdstip in elke regio een eigen regionaal programma. De regionale omroepen zien zo’n venster niet zitten en willen allemaal een eigen kanaal. Uiteindelijk beslist staatssecretaris Aad Nuis dat elke provincie een eigen tv-omroep krijgt en hij regelt ook dat elke omroep er geld voor krijgt. Zeeuwen moeten een extra tientje kijkgeld betalen voor de regio-tv. Een deel van de Zeeuwen wil dat niet en vertelt dat op Omroep Zeeland Radio. “Ik heb helemaal niet om regionale televisie gevraagd, waarom moet ik er dan aan meebetalen?” De pulbieke omroepen worden sinds 1 januari 2000 betaald via de belasting.

Met de komst van tv wordt Omroep Zeeland een bedrijf met meerdere takken. Zeker als ook internet wordt toegevoegd is Omroep Zeeland een multi-mediabedrijf geworden. Omroep Zeeland was één van de eerste publieke regionale omroepen met een eigen website.