Rapport: Veiligheidsregio Zeeland functioneert niet (video)

OOST-SOUBURG - Een gebrekkige leiding, ongemotiveerde werknemers en een cultuur waarin 'ieder voor zich' gaat en het abnormale de norm is geworden. Het zijn slechts enkele conclusies uit het onafhankelijkeonderzoek naar Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) dat is gepubliceerd.

(foto: Omroep Zeeland)(foto: Omroep Zeeland)

Keihard
Organisatieadviesbureau Twynstra Gudde draait er in zijn rapport Samen kunnen en moeten we beter over de Veiligheidsregio niet omheen. De belangrijkste conclusies van het onderzoek, dat is uitgevoerd in opdracht van VRZ en waarbij met 150 betrokken is gesproken, liegen er niet om. 

Frustratie
Zo missen bestuur en organisatie van VRZ een 'gedeelde uitvoeringsstrategie', ze werken dus vaak langs elkaar heen. Binnen VRZ wordt tegelijkertijd aan te veel onderwerpen gewerkt, met te weinig mensen en middelen. Dat levert frustratie op en weinig resultaat. Het werk komt niet af en medewerkers raken werkgerelateerd ziek. 

Rol Zeeuwse gemeenten
"De veiligheidsregio lijkt te ver van de gemeenten afgedreven", aldus het rapport. En dat terwijl gemeenteraden de Veiligheidsregio zouden moeten omarmen als de organisatie die de veiligheid faciliteert. In de praktijk zien gemeenten VRZ echter vooral als een lastige kostenpost waaraan ze zo min mogelijk willen betalen. 

Brandweerauto (foto: OZ)Brandweerauto (foto: OZ)

Geld
Financieel is VRZ een 'kwetsbare organisatie' die simpelweg te weinig middelen heeft om in de toekomst gezond te kunnen werken. Begrotingen hangen van creatief boekhouden aan elkaar. Het onderzoeksrapport stelt dat "het ontbreekt aan een gedeeld bewustzijn om structurele financiële oplossingen te ontwikkelen" en dat terwijl "een nadere uitwerking naar een gezonde (meerjaren) begroting nodig is".

Ieder voor zich
Bestuur, leidinggevenden en medewerkers van VRZ slagen er niet in om als één geheel te functioneren, valt te lezen. Hierdoor heerst een sfeer van 'ieder voor zich'. Als verklaring hiervoor wordt dikwijls de 'Zeeuwse eilandencultuur' genoemd, maar volgens de onderzoekers wordt dit beeld te vaak als excuus gebruikt en zelfs gecultiveerd. Zelfs de brandweermensen hebben hier last van.

Gerrie Ruijs
De aanleiding voor het brede onderzoek van Twynstra Gudde van vandaag is het vernietigende rapport dat de commissie Demmers schreef over het functioneren van directeur Gerrie Ruijs. Zij zit sindsdien ziek thuis in Almere. Maar het VRZ-bestuur besloot eind juni dat ook dat er een integraal onderzoek moest komen naar VRZ.

Niet normaal
Binnen VRZ lijkt een algemene normvervaging te hebben plaatsgevonden. De onderzoekers stellen tenminste dat "op alle niveaus (van bestuur tot werkvloer) worden 'normaal' en 'niet normaal' door elkaar heen gehaald". Dat leidt tot een aantal abnormale overtuigingen die binnen VRZ de norm zijn geworden zoals 'knelpunten zijn aan anderen op om te lossen', 'bestuur hoef je niet te bedienen en te informeren; zij hoeven ook niet te sturen', 'als een besluit niet wordt opgevolgd, dan nemen we een nieuw besluit' en 'veranderingen kun je het beste reactief en gelaten over je heen laten komen.' Volgens het rapport zijn zulke overtuigingen niet per definitie bewuste pogingen om de organisatie te dwarsbomen, maar een overlevingsstrategie'.

Geen aandacht
Werknemers voelen zich voorts 'niet gehoord' en er is weinig aandacht voor hun persoonlijke ontwikkeling. Er is weinig draagvlak bij werknemers voor externen die worden ingehuurd door de organisatie. Hun inbreng heeft daardoor te weinig effect en het eigen personeel voelt zich gepasseerd. 

Niet top-down
Het bestuur van de VRZ komt met een plan onder de titel Richtinggevend Perspectief. Maar na alle kritiek waakt de organisatie ervoor om kant-en-klare oplossingen te komen. Het gaat hier slechts om een richting: "Een top-down benadering of 'jumping to conclusions' is voor een serieuze aanpak geen optie en zal op geen of weinig draagvlak kunnen rekenen binnen de organisatie."

Lees ook:
- Verbetertraject VRZ kost zo'n 400.000 euro
Gebrekkige paraatheid brandweer door cultuur VRZ
- Gerrie Ruijs definitief weg bij de veiligheidsregio

51.492631,3.614219

Deel dit artikel:

Reageren