Samsom: Rijk moet portemonnee trekken voor sanering Thermphos

Voor het saneren van Thermphos is nog 83 miljoen euro nodig. Dat heeft de commissie Samsom berekend, die de afgelopen maanden in opdracht van het kabinet onderzoek deed naar hoe de rekening van het saneren van het zwaar vervuilde terrein van de failliete fosforfabriek betaald moet worden. In het advies van Samsom staat dat het Rijk, de provincie en Zeeland Seaports alle drie evenveel moeten betalen.

In dat rapport doet hij aanbevelingen aan het Rijk over hoe het verder moet met de steeds verder oplopende rekening voor het saneren van het terrein van de voormalige fosforproducent. Bij de voorgestelde gelijke verdeling moet het Rijk een 27 miljoen euro op tafel leggen. Ook eventuele mee- of tegenvallers zouden de drie partijen dan samen moeten dragen.

Juridische strijd

Dat zou een einde moeten maken aan de financiële onzekerheid voor de provincie en Zeeland Seaports. Ook moet dat het huidige klimaat van alleen betalen waar je zelf verantwoordelijk voor bent en de juridische strijd die daarbij hoort beëindigen.

Die 27 miljoen is voor de provincie en Zeeland Seaports een veel groter bedrag dan voor het Rijk, vergeleken met het totale budget. Toch vindt Samsom dat geen scheve uitkomst. "Iedereen betaalt hetzelfde dus dat is juist eerlijk", zegt hij.

Diederik Samsom op Thermphos-terrein (foto: Omroep Zeeland)

Patstelling

Samsom onderzocht de sanering van Thermphos in opdracht van het kabinet. Als het Rijk de verantwoordelijkheid voor de sanering blijft afschuiven op de provincie en het havenbedrijf duurt de patstelling voort en kan de operatie niet slagen, staat in het rapport.

De fosforfabriek Thermphos ging in 2012 failliet, onder meer doordat een concurrent uit Kazachstan fosfor goedkoop verkocht in Europa. Honderden Zeeuwen verloren daardoor hun baan. De provincie Zeeland is volgens de wet als vergunningverstrekker aansprakelijk, maar toen de sanering begon, volgde tegenslag na tegenslag. Het terrein bleek zeer ernstig vervuild te zijn met fosforslib, asbest en radio-actief materiaal. De sanering van het terrein heeft tot nu toe ruim al ruim 30 miljoen euro gekost en het einde is nog lang niet in zicht. Alleen al de bewaking van het zwaar vervuilde terrein kost zeven ton per maand.

Naar elkaar wijzen

De schoonmaak van het sterk vervuilde terrein kost veel meer geld dan verwacht. De provincie en Zeeland Seaports kunnen de operatie daarom niet alleen dragen. Doordat zij en het Rijk tot nu toe voortdurend naar elkaar wijzen en er niet voor terugschrikken dat juridisch uit te vechten, kwam de sanering volgens Samsom tot nu toe onvoldoende van de grond.

In de begeleidende brief aan demissionair minister Jeroen Dijsselbloem schrijft Samsom: "Succes is alleen mogelijk als vanaf nu door alle partijen gezamenlijk verantwoordelijkheid wordt genomen voor de volledige saneringsopgave."

Wegenbelasting

In de brief van Samsom schrijft hij ook dat de belasting in Zeeland mogelijk omhoog moet, bijvoorbeeld door het verhogen van de wegenbelasting. Hij zegt daar wel bij dat de provincie daar nog over moet beslissen.

Lees ook:

Zeeland Seaports en het Havenbedrijf Gent zijn blij met het advies van de commissie Samsom. Ze zien het als een aanknopingspunt om de plannen voor een fusie tussen de twee haveninstanties door te laten gaan.

Als een molensteen

Door het advies van Samsom is duidelijk hoeveel Zeeland Seaports moet meebetalen aan de sanering. De onduidelijkheid daarover hing Zeeland Seaports als een molensteen om de nek bij de fusieplannen.

Zeeland Seaports is eigenaar van de grond waarop het Thermphos-terrein staat. Als aandeelhouders van Zeeland Seaports eisten de provincie en de Zeeuwse gemeenten dat Zeeland Seaports eerst over de brug moest komen bij de sanering van Thermphos voor ze de fusieplannen zouden goedkeuren.

Lees ook:

Meer over dit onderwerp:
Zeeland Thermphos sanering Samsom
Deel dit artikel:

Reageren