Buitenspelen: wel goed, maar soms ook gevaarlijk

Buitenspelen: wel goed, maar soms ook gevaarlijk
Buitenspelen: wel goed, maar soms ook gevaarlijk © OZ
Buitenspelen: wel goed, maar soms ook gevaarlijk

Buitenspelen is gezonder

De vragen die door circa 260 Zeeuwse ouders van kinderen in de basisschoolleeftijd zijn beantwoord, waren helemaal gericht op het buitenspelen zonder toezicht. Waarvoor sinds 2009 in het Nederlands een woord in zwang is geraakt: 'Scharrelkinderen'.
Het is een bijzonder mooi kind om te zien. Iedereen wil haar aanraken of knuffelen. Dat kan dus niet zonder toezicht.
Een moeder van een kleuter op Walcheren
Van de deelnemers aan het onderzoek zeggen de meesten, 67 procent, dat het gezonder is om los buiten te spelen dan binnen te zitten. Het argument dat zoiets ook goed is om te leren spelen met vreemde kinderen komt in Zeeland op de tweede plaats. Kinderen achter de tv of achter de computer vandaan halen blijken iets minder belangrijke argumenten. Onderaan, maar toch nog goed voor 14 procent van de ouders, is het argument dat ze even rust in huis willen hebben.

Nadelen van buitenspelen

Maar tegenover voordelen staan nadelen. De ouders mochten ook een ranglijst samenstellen van risico's die ze zien voor scharrelkinderen in hun buurt. Het gevaar dat een kind, zonder toezicht op straat, op een trapveldje of ergens anders te maken krijgt met een volwassene met verkeerde bedoelingen staat bij de Zeeuwse ouders op de eerste plaats. Zo antwoordde één moeder van een kleuter op Walcheren: "Het is een bijzonder mooi kind om te zien. Iedereen wil haar aanraken of knuffelen. Dat kan dus niet zonder toezicht."
Grootste zorg van ouders is kinderlokker
Grootste zorg van ouders is kinderlokker © Omroep Zeeland

Verkeer

Maar dit argument wordt qua gewicht op de voet gevolgd door de angst voor gevaarlijke verkeerssituaties in de buurt. Een moeder van twee kinderen op Walcheren: "Tegenwoordig rijden auto's als debielen door woonwijken, wordt er geen rekening meer gehouden met de wat kleinere kinderen. Bijna een paar keer aangereden door wat oudere mensen, zestig-plussers."
Dit is waar de meeste Zeeuwse kinderen buitenspelen

Zelfversterkend

Het argument dat in Zeeland op derde plaats komt "er zijn weinig andere kinderen om mee te spelen" is een apart probleem, want het is zelfversterkend. Dat wil zeggen: hoe meer ouders zo reageren, hoe meer dit argument daadwerkelijk opgaat. Dit is de complete Zeeuwse ranglijst van argumenten tegen het buitenspelen.

Grafiek: argumenten tegen scharrelkinderen

Incidenteel

Daarbuiten zijn nog enkele andere argumenten incidenteel genoemd: zoals angst voor loslopende honden in sommige buurten en de aanwezigheid van junks. Maar ook de aanwezigheid van kinderen die het speelveldje voor hun eigen etnische groep opeisen en andere kinderen niet toelaten.

Tuin

Het hebben van een grote tuin lijkt een rol te spelen. Wanneer het gezin beschikt over een grote eigen tuin (meer dan 500 vierkante meter) komt het vaker voor dat de kinderen vooral (de hele week of bijna de hele week) alleen maar onder toezicht buitenspelen: 28 procent van die gezinnen houdt de kinderen vrijwel voortdurend in het oog. Wanneer de tuin wat kleiner is zakt dat percentage naar 20.
Leeftijd speelt ook een rol. Kinderen tot en met zes jaar blijven veel vaker 'onder toezicht' dan oudere kinderen. Maar nog altijd 14 procent van de kinderen in de leeftijd van 10, 11 of 12 jaar kan zich geen scharrelkind noemen want die worden over het algemeen meestal in het oog gehouden.
Een speelveldje aan een drukke weg in Vlissingen
Een speelveldje aan een drukke weg in Vlissingen © Omroep Zeeland

Voetballen

Maar wát doen kinderen als ze zonder toezicht buitenspelen? Slechts twaalf ouders houden zo nu en dan helemaal geen oogje in het zeil want die zeggen op zulke momenten niet te weten wat er wordt gespeeld. Van de spellen die wel kunnen worden genoemd staat voetballen helemaal bovenaan. Gevolgd door fietsen, terwijl verstoppertje nog altijd goed is voor de derde plaats. Onderstaande ranglijst stopt bij zes vernoemingen per spel. Maar er zijn door de ouders, in totaal, zeer veel spelletjes genoemd. 

Grafiek: welke soorten spellen?

Sinds 1994 wordt er in Nederland elk jaar een Nationale Buitenspeeldag gehouden op de tweede woensdag in juni. Op die dag worden overal in ons land straten afgesloten voor verkeer, zodat kinderen er zonder gevaar naar hartenlust kunnen spelen.

Jantje Beton

De Nationale buitenspeeldag is een initiatief van Jantje Beton, een stichting projecten ondersteunt om voor kinderen hun buurt leuker te maken. Zij vinden dat buitenspelen belangrijk is voor een gezonde ontwikkeling van kinderen. Samen met gemeenten en zorgt Jantje Beton dat er gezonde en veilige speelplekken komen in overleg met de kinderen uit buurt en hun wensen. In Zeeland doen dit jaar tien plaatsen mee aan de Nationale Buitenspeeldag. Kijk voor een overzicht op: jantjebeton.nl/buitenspeeldag.