Boomziekte slaat toe: verdwijnen de essen uit Zeeland?

Boomziekte slaat toe: verdwijnen de essen uit Zeeland?
Boomziekte slaat toe: verdwijnen de essen uit Zeeland? © Omroep Zeeland
Essentaksterfte grijpt om zich heen

'Nog nooit een tak op mijn hoofd gekregen'

In het Veerse Bos zijn enkele honderden essen ziek, vertelt Karel Leeftink van Staatsbosbeheer (SBB). Ook op andere terreinen van SBB zijn er zieke bomen, behalve op Schouwen. In het Veerse Bos worden 180 aangetaste bomen gekapt. In het algemeen wordt dat niet aanbevolen, want het blijkt dat oudere bomen vaak nog een tijd mee kunnen of zichzelf kunnen herstellen.
Boomdeskundige Johan Antheunisse uit Middelburg ziet de rigoureuze kap dan ook met lede ogen aan. "Dit is heel heftig. Ik loop hier al veertig jaar en heb nog nooit een tak om mijn hoofd gekregen. Bomen hebben een enorm herstelvermogen. Ik moet nog zien dat zoveel essen uiteindelijk dood zullen gaan." Belangenorganisatie Tuin van Zeeland zegt in een reactie deze kap 'verschrikkelijk' te vinden, maar dat het 'onvermijdelijk' is.

Ziekte kost miljoenen euro's

Staatsbosbeheer zegt alleen die bomen te kappen die bij de natuurcamping en de wegen en paden staan. "Die vormen een gevaar voor de veiligheid. Er zijn letterlijk bomen omgevallen. Zieke bomen verderop in het bos laten we zeker staan", zegt Leeftink. Voorlopig worden geen nieuwe bomen herplant, eerst wordt gekeken wat er aan nieuw groen opkomt. Als er toch herplant wordt, dan worden dat geen essen, maar waarschijnlijk eikenbomen, zegt Leeftink. Staatsbosbeheer verwacht landelijk tien tot twintig miljoen euro kwijt te zijn door de ziekte.
Een aangetaste es in het Veerse Bos
Een aangetaste es in het Veerse Bos © Omroep Zeeland
Ook langs veel wegen van het waterschap staan essen. Waterschap Scheldestromen heeft er tot nu toe enkele hoeven kappen, maar is alert. "De ziekte is al jaren aan de gang, maar in 2016 leek het erger te worden."
"Toch zagen we dat een aantal bomen zich herstelde, we hebben er maar een paar moeten kappen", zegt een woordvoerder. Maar in het toekomstige beplantingsplan wordt de es even niet gebruikt: "We wachten eerst tot er een resistent exemplaar op de markt is."
De es is herkenbaar aan de zwarte knop aan het uiteinde van de zijn takken
De es is herkenbaar aan de zwarte knop aan het uiteinde van de zijn takken © Omroep Zeeland
Het is een Aziatische schimmel die de ziekte onder de essen veroorzaakt. In heel West-Europa zijn al bossen aangetast. De schimmel verstopt de vaten in de boom. Vocht en voeding kunnen niet meer doorstromen, en verdroging is het gevolg.
De es zien we in Zeeland in dorpen, steden, maar ook op het platteland. Hij kan goed tegen zeewind en strooizout, en was vroeger geliefd om het sterke hout. Hij is herkenbaar aan de zwarte punt in de knoppen van de bomen.