Kamervragen over memo's 'corrupte deal' van scheepsbouwer Damen

GroenLinks heeft aangekondigd Kamervragen te gaan stellen over vermeende corruptie bij Damen Shipyards. De scheepsbouwer, met een vesting in Vlissingen, zou betrokken zijn bij een omkopingsschandaal en is naar de rechter gestapt om het vrijgeven van zes interne memo's van het ministerie van Buitenlandse Zaken hierover te voorkomen.

Scheepswerf Damen in Vlissingen-Oost (foto: Aad Born uit Goes)

GroenLinks vindt dat onacceptabel, omdat Damen probeert om de opdracht voor nieuwe bevoorradingsschepen, fregatten, mijnenvegers en onderzeeboten voor de Nederlandse marine binnen te slepen. Met de aanschaf van al die nieuwe schepen zijn miljarden gemoeid en Defensie heeft de voorkeur uitgesproken voor een Nederlandse aanbesteding, waarbij Damen de grootste kanshebber zou zijn.

Maar één werf

Als Damen die order binnen weet te slepen, is de kans groot dat in ieder geval een deel van de bouwwerkzaamheden in Zeeland worden uitgevoerd. Het bedrijf heeft in Nederland namelijk maar één werf die goed is uitgerust voor de bouw van zulke grote schepen, en daar ook ervaring mee heeft, en dat is de werf in Vlissingen.

De miljardenorder zou voor veel extra werkgelegenheid kunnen zorgen in Vlissingen, maar die komt nu op mogelijk losse schroeven te staan door deze corruptie-affaire. GroenLinks-Kamerlid Isabelle Diks eist namelijk in schriftelijke Kamervragen aan de ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken dat die memo's aan de Kamer worden vrijgegeven, zodat er een debat over gehouden kan worden.

De bal kwam aan het rollen toen het NRC een jaar geleden de betreffende memo's opvroeg bij het ministerie van Buitenlandse Zaken, naar aanleiding van een inval van de fiscale opsporingsdienst FIOD bij het hoofdkantoor van het bedrijf in Gorinchem in 2017.

Vermoedelijk corrupte deal

De memo's beschrijven volgens het NRC intern overleg op het ministerie in 2016 naar aanleiding van de straf die Damen dat jaar kreeg van de Wereldbank. Damen had tegenover de bank gelogen over het inhuren van een tussenpersoon bij een vermoedelijk corrupte deal in Sierra Leone en mocht vervolgens anderhalf jaar niet meedingen naar projecten die gefinancierd werden door de Wereldbank.

Het ministerie wil deze documenten nu openbaar maken, maar Damen is naar de rechter gestapt om dat tegen te houden. Het publiceren van de memo's zou Damen onevenredig benadelen en leiden tot materiële- en reputatieschade, zei de advocaat van Damen, Robbert de Bree volgens het NRC tijdens de zitting. Volgens het NRC zei hij gisteren tijdens de zitting in de rechtbank Rotterdam dat die krant er alleen maar op uit om 'Damen in een kwaad daglicht te plaatsen'.

Opdracht in Roemenië misgelopen

Damen heeft naar eigen zeggen door de eerdere publicaties in het NRC een opdracht in Roemenië misgelopen. Het gaat om de bouw van korvetten met een contractwaarde van 1,2 miljard euro. Ook de orders van de Nederlandse marine voor nieuwe bevoorradingsschepen, fregatten, mijnenvegers en onderzeeboten kan volgens Damen op het spel komen te staan door de publicatie van de memo's.

Het M-fregat Zr.Ms. Van Speijk van de marine tijdens een oefening in Schotse wateren (foto: Defensie)

Vaststaat dat Damen die order wel kan vergeten als de vermeende corruptie daadwerkelijk aangetoond kan worden. Defensie meldt namelijk aan het NRC geen zaken te doen met bedrijven die veroordeeld zijn voor fraude of corruptie.

Steekpenningen

Het NRC volgt Damen al langer op de voet, als het gaat om de vermeende corruptie in het buitenland. Volgens die krant onderzoekt het Openbaar Ministerie of Damen via tussenpersonen steekpenningen heeft betaald aan buitenlandse overheidsambtenaren om buitenlandse overheidsopdrachten in de wacht te slepen.

In een reactie in het NRC zegt Damen dat er aan Nederlandse defensieopdrachten 'een strenge toetsing' vooraf gaat. Verder meld de scheepsbouwer dat de Wereldbank Damen na langdurig, intensief en onafhankelijk onderzoek als 'deugdelijk' heeft beoordeeld.

Wapenembargo omzeild

Het is niet de eerste keer dat Damen in opspraak komt door vermeend louche deals in het buitenland. Zo zou het bedrijf een wapenembargo in Libië hebben omzeild door patrouilleboten te verkopen als civiele goederen, terwijl ze wel degelijk militair ingezet kunnen worden, dat bleek uit onthullingen van het Nederlandse onderzoeksteam DutchArms in januari 2018.

Lees ook:

Razendsnel toegang tot het laatste Zeeuwse nieuws, het weer, sport en live radio en tv? Download de Omroep Zeeland app voor Android of iPhone/iPad.

Deel dit artikel:

Reageren