Kitty is er klaar mee: 'Psychische zorg hier helpt me niet verder'

De hulp in Zeeland voor mensen met psychische problemen zou thuis beter geregeld moeten worden. Die hulp is nu vaak nog te versnipperd. Dat zegt hoogleraar Niels Mulder. Psychische hulp thuis heeft de toekomst, zegt hij, maar schep dan wel de goede voorwaarden. Kitty uit Zeeuws-Vlaanderen is er zo klaar mee dat ze nu hulp zoekt buiten Zeeland. Verslaggever Marike Kerklaan zocht haar op.

Verslaggever Marike Kerklaan (foto: Omroep Zeeland)

De cameraman en ik ontmoeten Kitty in een park ergens in Zeeuws-Vlaanderen. Ze wil haar verhaal graag vertellen, maar het liefst wel enigszins anoniem. Het is een verhaal over de staat van psychische zorg in Zeeland. Hoe die nu is geregeld en waar ze als patiënt tegen aan loopt.

Vooropgesteld, dit is haar verhaal. Het checken ervan is moeilijk. Emergis gaat vanwege privacy niet in op individuele gevallen. Maar in grote lijnen is haar verhaal wel zoals de psychische zorg in Nederland nu geregeld is: hulp thuis, tenzij het echt niet anders kan.

Zware scheiding

Kitty's verhaal begint een jaar geleden. Door een zware scheiding en hard blijven doorwerken gaat het fout. Ze raakt in een zware depressie. Ze denkt aan zelfmoord. Via de huisarts komt ze bij Emergis terecht, de enige aangewezen zorgpartij in Zeeland in crisissituaties als deze. Eerst probeert ze het nog thuis. Maar daar gaat het al snel de verkeerde kant op. Ze belandt op de crisisafdeling van Emergis in Kloetinge.

En daarna ontstaat naar eigen zeggen een jaar van heen en weer geslinger tussen thuis en Emergis. Als het echt mis dreigt te gaan, wordt Kitty opgenomen. Gaat het volgens de behandelaars weer wat beter, moet ze naar huis en krijgt ze daar psychische hulp. Gaat het daar weer bijna mis, eindigt ze weer in Kloetinge. Het is hoe het praktisch overal in Nederland werkt als gevolg van een fikse bezuiniging.

Het idee erachter: hulp thuis

Dat zit zo: drie jaar geleden sloot de Psychiatrische Afdeling Algemeen Ziekenhuis (PAAZ) in zowel Vlissingen als Terneuzen. Een deel van die bedden ging naar Emergis in Kloetinge. Het idee; mensen blijven thuis wonen en krijgen een team over de vloer dat hulp biedt. En als het echt niet gaat, dan volgt een opname in Emergis.

Dat speciale zorgteam voor thuis heet Het Intensive Home Treatment-team, kortweg IHT-team. Dat komt als het slecht gaat zes weken lang elke dag langs en kijkt hoe het gaat en wat er nodig is. Bijvoorbeeld op het gebied van medicatie. Kitty miste in dat team vaste gezichten. "Iedereen deed zijn best, maar ik zag telkens iemand anders. Een duidelijk behandelplan was er ook niet."

Vrienden hiermee niet belasten

En die hulp stopt ook na zes weken. Dan wordt het contact met zorgverleners automatisch minder intensief. Kitty heeft het gevoel na die zes weken nog niet te weten waar ze aan toe is. "En dan wordt het contact dus ineens veel minder, zo is het nu eenmaal geregeld. Meer hulp kan en mag dan niet meer. "

(foto: Omroep Zeeland)

Ook de hulp van vrienden en familie is een belangrijk onderdeel van het herstel thuis en juist dat vindt ze lastig: "Mijn netwerk bestaat vooral uit vrienden en ik wil hen eigenlijk niet met zulke zware zaken belasten. Zij zijn er niet voor om te voorkomen dat ik mezelf iets aandoe."

Van alleen een verblijf in de instelling, word je niet beter

Er zijn in Zeeland en daarbuiten soortgelijke verhalen als die van Kitty te vinden, zegt Niels Mulder. Hij is hoogleraar Openbare Geestelijke Gezondheidszorg bij het Erasmus MC en als psychiater, opleider en onderzoeker werkzaam bij zorggroep Parnassia in Rotterdam.

Mulder is voorstander van psychische hulp thuis. "Van alleen een verblijf in de instelling, word je niet beter. Dat blijkt uit allerlei onderzoeken." Maar regel het dan wel goed. Het gaat om die afstemming thuis. Als de patiënt uit de kliniek komt. Leg contact met het sociale wijkteam, stem af met de gemeente." Daar heeft volgens Mulder Emergis een regierol in.

Je staat met je rug tegen de muur. Voor crisissituaties kun je alleen bij Emergis terecht."
Kitty, psychiatrisch patiënt

Kitty wil niet langer wachten. Ze heeft een klacht ingediend bij Emergis over hoe zij de zorg het afgelopen jaar heeft ervaren. En ze wil naar België voor hulp. "Daar hoop ik een intensieve therapie te kunnen gaan volgen."

Of dat gaat lukken, ligt eraan of ze toestemming krijgt van haar huidige behandelaar. "Je staat met je rug tegen de muur. Voor crisissituaties kun je alleen bij Emergis terecht." Emergis laat via een woordvoerder weten inhoudelijk geen reactie te willen geven.

Door je hoofd spoken

Verhalen als die van Kitty zijn lastig. Ze blijven door je hoofd spoken. Het zijn schrijnende voorbeelden van situaties waar alleen verliezers zijn. Individuele zorgverleners doen hun best, net als het netwerk van Kitty en Kitty zelf, maar toch is het allemaal niet voldoende. De cameraman en ik nemen afscheid van haar. Ze loopt alleen terug naar haar huis.

Valse hoop

In de auto hebben we het er nog over. Moet je zulke verhalen maken? Geef je mensen geen valse hoop? Ook al heb ik duidelijk met haar besproken dat de impact van een verhaal als dit maar beperkt is.

Ook het gesprek met hoogleraar Mulder zit in mijn hoofd. "Het staat of valt met goed en voldoende personeel, met de samenwerking van verschillende instanties. Een kant en klare oplossing is er niet."

Ik vind het hoe dan ook moedig dat Kitty haar verhaal heeft gedaan. Zoals gezegd is het moeilijk te checken, omdat Emergis er, om privacy-redenen, niet op ingaat.

Denk jij aan zelfmoord? Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via www.113.nl of 0900-0113.

Deel dit artikel:

Reageren