Gaat de laatste wens van Jacoba van Beieren toch nog in vervulling?

Met de verbouwing van het Binnenhof in het vooruitzicht, wil de Historische Kring Voorhout de laatste wens van Jacoba van Beieren in vervulling laten gaan: begraven worden in Sint-Maartensdijk. Dat plan leek eerst te mislukken, omdat het kabinet vindt dat haar huidige graf in de Haagse Hofkapel haar recht doet. Nu er opnieuw Kamervragen worden gesteld, gloort er weer hoop.

In de catacomben van de Eerste Kamer, achter een aantal archiefkasten en een gemetselde muur, ligt een grafkelder met daarin de stoffelijke resten van onder meer Johan van Oldenbarnevelt en Jacoba van Beieren.

Voordat Jacoba van Beieren kan worden herbegraven in Zeeland moeten er nog wel een paar belangrijke drempels worden genomen. Zo moet er eerst ministeriële toestemming worden verleend. En daarna moeten de stoffelijke resten van de gravin nog worden gevonden in de grafkelder.

Wie was Jacoba van Beieren?

Jacoba werd in 1401 in Henegouwen geboren, als dochter van graaf Willem VI van Holland en Margaretha van Bourgondië. Na de dood van haar vader, werd ze gravin van Holland en Zeeland. Ondanks dat haar bezit van alle kanten belaagd werd, bleef ze er haar hele leven voor vechten.

Ze trouwde in totaal vier keer. In 1406 werd ze als 5-jarige uitgehuwelijkt aan de Franse prins Jan Touraine. Na zijn overlijden, trouwde ze met haar neef Jan IV van Brabant. Nadat dat huwelijk ontbonden werd, trouwde ze in 1423 met Humphrey van Gloucester, zoon van koning Hendrik IV van Engeland. Dat huwelijk werd in 1428 door de paus onwettig verklaard, omdat ze officieel nog met Jan getrouwd was.

In het voorjaar van 1434 trouwt ze met Frank van Borssele, een Zeeuwse edelman. Ook dit huwelijk duurde niet lang. Na een ziekbed van enkele maanden op het slot Teylingen in Voorhout, sterft Van Beieren op 9 oktober 1436 op 35-jarige leeftijd aan tuberculose.

In haar testament gaf Jacoba aan dat ze in Sint-Maartensdijk begraven wilde worden. De plek waar ook de ouders van haar echtgenoot Frank van Borssele al begraven lagen. Maar volgens Kees den Elzen van de Historische Kring Voorhout (HKV) werd die wens genegeerd. "Ze werd uiteindelijk, om politieke redenen, begraven bij haar voorouders in de Hofkapel op het Binnenhof in Den Haag, de begraafplaats van de grafelijke dynastie."

Portret van Jacoba van Beieren (foto: Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie)

De kelders van de voormalige Hofkapel liggen nog onder de Eerste Kamer. En nu het Binnenhof verbouwd gaat worden, is het ideale moment aangebroken om te zoeken naar de stoffelijke resten. Den Elzen: "De kelders zijn voor een deel volgestort met puin. We weten niet precies waar de stoffelijke resten liggen, maar het is het onderzoeken waard. Want Jacoba is tegen haar wens begraven bij haar voorouders in de Hofkapel op het Binnenhof in Den Haag. Wij willen dat na zeshonderd jaar rechtzetten."

De voormalige hofkapel in Den Haag (foto: Rijksdienst Cultureel Erfgoed ’s-Gravenhage)

Volgens Den Elzen is het premier Mark Rutte geweest die ervoor heeft gezorgd dat de Historische Kring Voorhout een verzoek heeft ingediend om te zoeken naar de stoffelijke resten van Jacoba van Beieren. Rutte laat namelijk onderzoeken of de grafkelder onder de Eerste Kamer geopend kan worden om de stoffelijke resten van Johan van Oldenbarnevelt zoeken. Hij doet dit naar aanleiding van vragen van SP-Kamerlid Ronald van Raak hierover.

De kerk in Sint Maartensdijk (foto: Rijksmonumenten.nl)

Den Elzen is optimistisch over de afloop en heeft nog wel wat kastanjes in het vuur. "Er zit aan het onderzoek nauwelijks een kostenaspect, want als je 500 miljoen uitgeeft aan de verbouwing van de Eerste Kamer, spelen een paar duizend euro voor forensisch onderzoek volgens ons geen rol." En daarnaast krijgt de HKV steun van een aantal Kamerleden die opnieuw vragen hebben gesteld aan de minister en volgens Den Elzen erg vasthoudend zijn.

De vlecht van Jacoba

Als er stoffelijke resten worden gevonden onder het Binnenhof, is het volgens van Velzen heel makkelijk om de identiteit van Jacoba van Beieren vast te stellen. "In het Rijksmuseum in Amsterdam ligt een haarvlecht van Jacoba en ervan uitgaande dat dit op waarheid berust, is er een mogelijkheid om met minimale middelen het DNA vast te stellen welke beenderen er van Jacoba zijn."

De vlecht van Jacoba van Beieren (foto: Rijksmuseum Amsterdam)

Reageren