Er klinkt Zeeuws in de Braziliaanse binnenlanden

Een première bij Zeedoc! Braziliaanse Koorts is zondag voor het eerst te zien bij Omroep Zeeland. Het is een vergeten, maar fascinerende geschiedenis: de emigratie van ruim zevenhonderd straatarme Zeeuwen halverwege de negentiende eeuw. In Braziliaanse Koorts zoeken documentairemakers Arjan van Westen en Monique Schoutsen de nazaten van deze Zeeuwen op in Brazilië.

In de buurt van Esperito Santo woont nog een groep van deze landverhuizers en wat blijkt: bijna 180 jaar na dato klinkt er nog steeds Zeeuws in de binnenlanden van Brazilië. In deze documentaire doen een aantal van deze nazaten hun verhaal. een verhaal over ellende en afzien want de rooskleurige toekomst waar deze Zeeuwen ooit op hadden gehoopt, is er nooit gekomen.

Still uit de documentaire (foto: Omroep Zeeland)

In Brazilië wachtte de Zeeuwse migranten een bikkelhard bestaan. De in Zeeland door ronselaars beloofde comfortabele woning bleek in 'de Groene Hel' een paar boomstammen met een dak van palmbladeren. Ook kregen de Zeeuwen in Brazilië te maken met uitbuiting en discriminatie. Door het thuisfront werden ze volledig vergeten.

Maar toen...

Totdat in de jaren zeventig van de twintigste eeuw een Nederlands zendingsechtpaar de 'Ollanders' van Espirito Santo herontdekte. De documentairemakers Arjan van Westen en Monique Schoutsen trokken in hun spoor naar Esperiti Santo en zagen hoe de nazaten nog steeds als een enclave samenwoonden in Brazilië.

Trailer Braziliaanse Koorts

"We leunden sterk op het boek van de twee zendingswerkers die daar in de jaren zeventig terecht kwamen", vertelt Arjan van Westen. "Ton Roos en Margje Eshuis ontdekten dat de taal die daar gesproken werd erg op het Nederlands leek. Toen ze met pensioen waren hebben ze er een boekje over geschreven. Vervolgens heeft een verslaggever van BN/De Stem er reportages over gemaakt. De nazaten waren herontdekt."

Financiering

"Het maken van de documentaire was niet makkelijk", vertelt Van Westen. "Het was vooral lastig om de financiering rond te krijgen. Door crowdfunding hebben we dat voor elkaar gekregen. We zijn op markten gaan staan en hebben het boekje van de zendingswerkers verkocht. Zo konden mensen de film steunen. En van grotere partijen kregen we geld."

Luister hier naar het uitgebreide gesprek met Arjan van Westen:

Arjan van Westen: we hebben de film op tijd gemaakt

Braziliaanse Koorts is voor het eerst te zien bij Omroep Zeeland. Na vandaag is deze documentaire nog 10 dagen terug te zien bij Omroep Zeeland. Interesse in een dvd van deze vergeten emigratie? Ga dan naar https://www.kadekoorts.nl/

En als afsluiting: Broeder Dieleman uit Middelburg maakte de titelsong voor Braziliaanse Koorts.

Broeder Dieleman Braziliaanse Koorts

Deel dit artikel:

Reageren