'Een dijk zonder sluis, is voor Veere een kruis'

Na de watersnoodramp van februari 1953 besloot de Nederlandse regering de zeegaten in de Zeeuwse Delta te sluiten. De eerste? Het Veerse Gat. Door die ingreep zouden eb en vloed voorgoed verdwijnen en de visserij, een belangrijke bron van inkomsten, ophouden te bestaan. Een grote angst voor veel Veerenaren, die bang waren brodeloos te worden. "Een dijk zonder sluis, is voor Veere een kruis", was een toen veel gehoord credo.

Vijfenvijftig jaar na de afsluiting van het Veerse Gat (1961) zag regisseur Joop Span er een verhaal in. Het resultaat: een film met historische beelden, afgewisseld met persoonlijke verhalen over de watersnood en de bouw van de dam. De documentaire Het getij voorbij is zondag bij Omroep Zeeland te zien.

Eerst even terug naar 1961. De Watersnoodramp ligt acht jaar achter ons en het Veerse Gat is dicht. Afgesloten van de Noordzee ligt de toekomst van Veere nu in watersport en toerisme. De overheid voert een actief beleid om de Deltawerken te promoten. Beeldend kunstenaars, zoals Herman Berserik en Wim Vaarzon Morel, krijgen de opdracht om de afsluiting van het Veerse gat vast te leggen, en Bert Haanstra legt de bouw van de dam vast op film.

Het getij voorbij uit 2016 van Joop Span is te zien om 12.00 uur, 16.00 uur. 20.30 uur en 22.00.
Omroep Zeeland bestaat 30 jaar en trakteert daarom elke zondag op een documentaire.

"Er was wonderlijk genoeg weinig weerstand", zegt documentairemaker Joop Span. "Men liet het gelaten over zich heen komen. Maar men zag toen wel in dat de visserij in die vorm ten dode was opgeschreven. Grote moderne visserschepen zouden nooit kunnen afmeren in het haventje van Veere. Dat bewustzijn was mogelijk een van de redenen om niet te protesteren."

Luister hier naar het uitgebreide gesprek met Joop Span:

Joop Span over de docu Het getij voorbij

Ooggetuigen vertellen over het zware werk en de gevolgen die de afsluiting van het Veerse Gat had voor Zeeland, en de inwoners van Veere in het bijzonder. Bijvoorbeeld Agnes van den Noort-van Gelder die opgroeide in Veere en als tiener de ontwikkelingen op de voet volgde. Of Lex Minneboo, geboren en getogen visser. Stefanus Gabriëlse, die meewerkte aan de bouw van de dam, door het vlechten en afzinken van zinkstokken.

Visser op de kade van Veere (foto: Still uit Het getij voorbij)

Ook de in 2017 overleden jonkheer W.L. Den Beer Poortugael, die als zoon van de burgemeester veel over de bestuurlijke verwikkelingen van toen meekreeg en als jonge fotograaf en filmer alle gebeurtenissen vastlegde, komt aan bod.

Meer over dit onderwerp:
Veere deltawerken Joop Span Veerse Gat ZeeDoc
Deel dit artikel:

Reageren