Droogte is vroeg dit jaar: 'Voor sommige boeren wordt het een onmogelijke strijd'

Boeren in Zeeland kunnen grote delen van de oogst nu al afschrijven, nog voor de zomer begonnen is. Door de droogte van de afgelopen weken komen gewassen als suikerbieten, tarwe, gerst, graszaad en uien niet boven de grond.

Erik Hanse: "Voor sommige boeren wordt het een onmogelijke strijd in het Zeeuwse" (foto: Omroep Zeeland)

Zeeland heeft de afgelopen jaren wel vaker met droogte te kampen gehad, maar dit jaar komt die droogte wel heel vroeg. Sinds halverwege maart heeft het eigenlijk al niet meer geregend. "We lopen nu naar eind mei toe en de gewassen staan nog niet boven de grond. Dat is wel een zorgelijke situatie", legt akkerbouwer Hendrik-Jan ten Cate uit Poortvliet uit.

Volgens Ten Cate ontkiemen de zaden wel, maar komen door de zware klei de planten maar moeizaam boven de grond. Die grond is zo zwaar door de droogte, maar ook doordat het afgelopen winter niet gevroren heeft. Als het vriest, zet de grond uit waardoor er meer ruimte komt voor planten en water om door de klei te trekken. Het gebrek aan vorst, gecombineerd met een stevige wind die de toplaag van de grond uitdroogt en ondoordringbaar maakt, zorgt ervoor dat de plantjes niet door de grond kunnen breken.

Suikerbieten

Dat heeft grote gevolgen. Bijvoorbeeld voor boeren die suikerbieten telen. Een aantal van die boeren heeft volgens akkerbouwer Kees Hanse al afscheid genomen van z'n percelen. "Veel boeren zitten met hun handen in het haar", aldus Hanse.

Hanse laat zien hoe droog de grond is (foto: Omroep Zeeland)

Het probleem voor die boeren is dat zij contracten hebben afgesloten met de Suiker Unie om bieten te leveren en daardoor leveringsplicht hebben. Hanse, ook bestuurslid van Cosun, de coöperatie achter de Suiker Unie, wil dat een boer die niet kan leveren vanwege de droogte van die leveringsplicht af kan of het moment van leveren kan opschuiven. Dat zou betekenen dat een boer zijn bieten bijvoorbeeld niet in september, maar pas in november aan de suikerfabriek levert. "Daar zijn we over aan het praten", zegt Hanse, die benadrukt dat zo'n contract ook niet te vrijblijvend mag worden.

Als de leveringsplicht vervalt, zouden boeren eventueel nog nieuwe gewassen op de suikerbietenpercelen kunnen verbouwen. Gewassen als mais en bonen kunnen nog tot half juni gezaaid worden. Al vraagt Hanse af of dat een oplossing is. "Een boon kan je wel zaaien, maar een boon moet ook vocht hebben", legt Hanse uit. En veel regen wordt er de komende weken nog niet verwacht.

Als je niets te verkopen hebt, heb je nog niets."
Boer Hendrik-Jan ten Cate uit Poortvliet

Zorgen

Veel boeren hebben zorgen door de droogte. Ten Cate uit Poortvliet vreest dat de droogte, net als in 2018, voor een kleine oogst zorgt. Dat levert wel hogere prijzen op, maar volgens Ten Cate helpt dat niet altijd: "Als je niets te verkopen hebt, heb je nog niets."

De droogte van 2018 staat de boeren nog goed op het netvlies. Dit jaar lijkt de droogte nog grotere proporties aan te nemen. Het neerslagtekort dat Zeeland nu kunt, werd twee jaar geleden pas eind juni bereikt. En ook ten opzichte van het droogste jaar tot nu toe (1976) is het neerslagtekort nu al droger.

De korte termijn brengt volgens Waterschap Scheldestromen geen goed nieuws voor de boeren. Het waterpeil is nog niet in heel Zeeland onder het gewenste zomerpeil, maar het daalt wel snel. Het waterschap merkt dat gewassen meer water opnemen uit de grond en verwacht dat de komende weken ook de stijgende temperatuur een rol de droogte in de kaart gaat spelen.

Onmogelijke strijd

Aan de andere kant kan het waterschap weinig doen om de droogte te verhelpen. Boer Hanse ziet het met lede ogen aan: "Voor sommige boeren wordt het een onmogelijke strijd in het Zeeuwse."

Meer over dit onderwerp:
boeren droogte Waterschap Scheldestromen
Deel dit artikel:

Reageren