De strijd tegen de droogte gaat verder: is rioolwater een optie?

Dat het droog is, zal niemand zijn ontgaan. Het neerslagtekort van 2020 stond gisteren op 243 millimeter. Daarmee staat 2020 nu al in de top 10 van droogste jaren ooit. Er wordt naar een oplossing gezocht om het tekort tegen te gaan.

Afgelopen maanden heeft het weliswaar een paar keer flink geregend, maar dat heeft volgens Hendrik-Jan ten Cate van de ZLTO niet veel geholpen. "Vooral in onze provincie is de situatie slecht en ik ben bang, als er geen actie wordt ondernomen, dat er in de toekomst grote problemen ontstaan."

Rioolwater?

Waterschap Scheldestromen heeft onderzocht of rioolwater kan worden gebruikt om te beregenen, maar daar zitten momenteel nog te veel schadelijke stoffen in. Vorig jaar heeft het Waterschap voor het eerst gezuiverd rioolwater in de sloten laten lopen, omdat de droogte toen voor grote problemen zorgde.

Het lijkt een optie om dit, indien noodzakelijk, vaker te doen. Maar volgens Gert van Kralingen, bestuurder bij Waterschap Scheldestromen, past hierbij maar één woord 'voorzichtigheid'. "Ons gezuiverd afvalwater is schoon genoeg om in de grote watersystemen te pompen, zoals bijvoorbeeld de Oosterschelde. Maar het is niet schoon genoeg om het direct te gebruiken."

Afvalwater

Er komen volgens Van Kralingen steeds nieuwe stoffen in ons afvalwater waarvan we niet weten wat de gevolgen zijn voor de gezondheid. En de vraag is dus of je dat water wil gebruiken om je gewassen mee te besproeien. "Gelukkig hoeven wij hierover geen beslissing te nemen. Dat is een vraagstuk dat op Europees niveau wordt onderzocht. Daar wordt ook uiteindelijk bepaald hoe wij op een verantwoorde manier ons afvalwater mogen gaan gebruiken. En vervolgens gaan wij nadenken hoe we hier het beste invulling aan kunnen geven."

De zuiveringsinstallatie bij Ritthem (foto: Omroep Zeeland)

Een optie zou bijvoorbeeld kunnen zijn om alle zuiveringsinstallaties in de nabije toekomst te verbeteren, zodat de kwaliteit van het afvalwater wordt verhoogd en het water wel gebruikt kan worden voor het beregenen van de gewassen. Van Kralingen: "Maar dat zou ook kunnen betekenen dat de tarieven aangepast moeten worden en dat willen we natuurlijk ook niet. Vandaar dat ik zeg, voorzichtig, voorzichtig, voorzichtig."

Het beregenen van het land tijdens langdurige droogte kan ook niet overal in Zeeland. Van Kralingen: "We zitten hier in een unieke Delta en hebben te maken met zoutwaterinvloeden. De twee enorme waterlichamen, de Ooster- en Westerschelde, snijden dwars door onze provincie en dat houdt in dat we op bijna overal te maken hebben met zout of brak water. Daarmee kun je het land niet beregenen. Dat kan pas onder een bepaalde zoutwaarde en zulk water is er in onze provincie maar beperkt."

Volkerak-Zoommeer

Het Volkerak-Zoommeer is wel zoet en daar zijn de boeren op Tholen en St. Philipsland erg blij mee. Ten Cate: "Het is één van de grootste zoetwaterbekkens van Nederland en daar maken de boeren de afgelopen jaren dankbaar gebruik van. Ik moet er ook niet aan denken dat de overheid toch besluit om het Volkerak-Zoommeer te laten verzilten, want dan hebben we echt een groot probleem. Waar halen we dan onze zoetwatervoorziening vandaan?"

Een boer pompt zoet water om het land te besproeien (foto: Omroep Zeeland)

Ten Cate is zelfs van mening dat het Volkerak-Zoommeer een belangrijke rol kan spelen bij het vergroten van de zoetwatervoorziening in Zeeland. "De ZLTO vindt dat het zoete water uit het meer ook voor de rest van Zeeland beschikbaar moet zijn. Eventuele oplossingen moeten in kaart worden gebracht en er moet gekeken worden naar de haalbaarheid."

Een optie is, bijvoorbeeld, om een netwerk van allerlei leidingen aan te leggen richting de verschillende eilanden.

Over het hele jaar gemeten hebben we geen tekort aan water. Het valt alleen op de verkeerde momenten"
Gert van Kralingen, Waterschap Scheldestromen

Op sommige plekken in Zeeland zit er ook zoet water in de grond. En volgens Van Kralingen is dat zoete water onze grootste vriend. "Op die plekken moet de opslag en de buffering plaatsvinden en dat moet ook de basisgedachte zijn om goed na te denken over wat we gaan doen met zoet water."

Kreekruggen

Op Walcheren wordt geëxperimenteerd met het bewaren van zoet water in kreekruggen. Van Kralingen: "Over het hele jaar gemeten hebben we geen tekort aan water. Het valt alleen op de verkeerde momenten. Dus proberen we onder bepaalde omstandigheden de kreekruggen in het najaar en de winter te vullen, zodat die bel met zoet water groter wordt. En op een ander moment, bijvoorbeeld bij langdurige droogte, halen we het water er weer uit."

De droge grond wordt bewerkt door een boer (foto: ZLTO)

Naast alle onderzoeken en experimenten die momenteel worden uitgevoerd zijn er volgens Ten Cate ook boeren die op eigen initiatief stappen hebben ondernomen om iets te doen aan deze problematiek.

Zo is er op Walcheren een waterhouderij ontwikkeld waarbij afstroom van duinwater beter wordt benut. "En op Tholen is een aantal boeren die zelf een gemaal hebben gemaakt om zoute en zoete polders van elkaar te scheiden. Maar zo'n initiatief staat of valt bij voldoende beschikbaarheid van zoet water."

Het gewas lijdt onder droogte (foto: ZLTO)

Ten Cate is blij met alle ontwikkelingen en de steun die de ZLTO krijgt vanuit de provincie Zeeland, maar er moet wel op korte termijn iets gaan gebeuren. "We zeggen bij de ZLTO dan ook van berusting tot actie. Er moet zo snel mogelijk een kansenkaart komen voor heel Zeeland die we vanaf volgend kunnen gaan uitrollen. Niet lullen, maar poetsen."

Deel dit artikel:

Reageren