Gedetineerde Maurits door corona bang om in 'echte wereld' te stappen: 'Ik voel me vergeten'

Sinds de corona-uitbraak maakt gedetineerde Maurits uit Middelburg zich ernstig zorgen over zijn re-integratieproces. Over een paar maanden komt hij weer op vrije voeten, maar hij is bang. Bang omdat hij door corona geen mogelijkheid gekregen heeft zijn leven buiten de gevangenis stukje bij beetje weer op te pakken.

In juli zat er in de brievenbus van Omroep Zeeland een brief van Maurits. Een 20-jarige man uit Middelburg die anderhalf jaar geleden betrokken was bij een bankoverval in Goes en een overval in Middelburg. In november zit zijn straf erop, maar door corona is zijn re-integratieproces stopgezet. Hij is nu bang om weer de 'echte wereld' in te stappen.

Geen verlof

Gedetineerden mogen normaal gesproken verlof aanvragen om te re-integreren. Ze kunnen tijdens deze verlofdagen op zoek naar een huis, een baan en bijvoorbeeld vrienden en familie weer zien. Maar, om de kans op coronabesmettingen binnen gevangenissen zo klein mogelijk te houden, werden de verlofmogelijkheden opgeschort.

De maatregelen

"Ik voel me vergeten", schrijft Maurits in één van zijn brieven. De laatste maanden vielen er namelijk in de gevangenis heel wat dingen weg: de kapper kwam niet meer, er was geen dagbesteding, er kwamen geen vrijwilligers en wat Maurits het ergste vond: hij kreeg geen verlof.

Na twee jaar, kom ik eindelijk vrij, maar wat waren de afgelopen maanden zwaar."
Gedetineerde Maurits

"Hoe kan iemand die twee jaar vast heeft gezeten zonder enig verlof re-integreren? Hoe moet ik omgaan met mijn familie en vrienden waar in de afgelopen twee jaar zo veel veranderingen hebben plaatsgevonden? Ik ben ook een onderdeel van de samenleving en heb ook rechten", schrijft Maurits.

Leven beteren

Wel laat de gedetineerde in zijn brieven weten dat hij zin heeft om weer vrij te zijn. "Na twee jaar, kom ik eindelijk vrij, maar wat waren de afgelopen maanden zwaar. Begrijp me niet verkeerd, ik heb zin om een crimineel-vrij leven te leiden en hard te werken voor mijn geld. Ik wil heel graag aan mijn familie en vrienden laten zien dat ik mijn leven wil beteren en hard wil werken als ik weer buiten kom. Maar ik spreek niet alleen voor mezelf: hier in de gevangenis, voelen wij ons vergeten."

Contact met media vanuit de gevangenis

Maurits heeft overigens in de gevangenis een straf gekregen van tien dagen op eigen cel zonder televisie. Contact leggen met de media zonder toestemming van de directie van de gevangenis is niet toegestaan. Maurits was hiervan op de hoogte voor Omroep Zeeland met zijn verhaal aan de slag ging.

Gedetineerde Maurits vertelt over corona in de gevangenis. (In scene gezet) (foto: Omroep Zeeland)

Criminologe Elanie Rodermond deed onderzoek naar het effect van de coronamaatregelen op gedetineerden. Volgens haar hebben de maatregelen veel negatieve effecten gehad. "En nog steeds. Op het moment dat een gedetineerde vrijkomt en niet eerder in de buitenwereld is geweest, begint hij pas zijn leven op te pakken op de eerste dag dat hij buiten de gevangenis staat."

De gevolgen

Dat een gedetineerde nu minder goed voorbereid uit de gevangenis komt is één ding. Maar ze vallen ook middenin de coronacrisis. "Denk bijvoorbeeld al aan een baan zoeken. Dat is tijdens corona extra moeilijk, want er zijn ook een heleboel niet-ex-gedetineerden op zoek naar een baan. De kans dat een ex-gedetineerde de baan krijgt, is een stuk kleiner", zegt Rodermond.

Ik verwacht dat de kans op terugvallen in oude slechte gewoontes voor de gedetineerden groter is tijdens corona. ""
Criminologe Elanie Rodermond

Volgens de criminologe is het omgaan met social distancing voor ex-gedetineerden ook moeilijk. "Wij hebben er langzaam aan kunnen wennen, maar iemand die net vrijkomt valt hier middenin. Je kunt nu een stuk moeilijker terugvallen op je familie omdat je je aan de maatregelen moet houden."

Hulpinstanties minder goed bereikbaar

Ook zijn de hulpinstanties waar ex-gedetineerden mee te maken krijgen als ze vrijkomen, minder goed bereikbaar tijdens corona. "Dit kan vaak telefonisch, maar soms heb je toch face-to-facegesprekken nodig", vertelt de criminologe. "Ik verwacht dat de kans op terugvallen in oude, slechte gewoontes voor de gedetineerden groter is tijdens corona. Maar de echte cijfers hierover moeten we natuurlijk nog afwachten."

Ben je buiten de gevangenis geweest en kom je terug van jouw verlof, dan moet je acht dagen op een aparte afdeling in quarantaine.""
Gedetineerde Maurits

In augustus kwamen er versoepelingen binnen de gevangenis. Er mocht weer bezoek komen en het verlof werd deels weer ingesteld. Maar het is nog steeds beperkt. "Ben je buiten de gevangenis geweest en kom je terug van jouw verlof, dan moet je acht dagen op een aparte afdeling in quarantaine. Dat betekent dat je je eigen plekje op een fijne afdeling en ook je arbeidsplek kwijtraakt. Zo'n kort verlof aanvragen, is dus totaal niet aantrekkelijk", schrijft Maurits.

Gedetineerde Maurits schreef brieven naar Omroep Zeeland vanuit zijn cel (foto: Omroep Zeeland)

"Iedereen in Nederland heeft te maken met maatregelen en beperkingen door het coronavirus. In alle gevangenissen zijn half maart verschillende coronamaatregelen getroffen", reageert de DJI, de overkoepelende organisatie van alle gevangenissen. "Als vastgesteld kan worden dat een gedetineerde zich tijdens het verlof aan de RIVM-richtlijnen heeft gehouden, kan hij of zij direct terugkeren naar de eigen afdeling. Zo niet, moet hij acht dagen in quarantaine."

Gedetineerden tegemoetkomen

"De meest ingrijpende maatregelen waren het stopzetten van bezoek en het intrekken van verloven. We wilden hiermee het risico op besmetting maximaal beperken. Om de gedetineerden tegemoet te komen, hebben we onder andere gezorgd dat ze kunnen beeldbellen met het thuisfront," aldus de DJI.

Meer over dit onderwerp:
gevangenis corona gedetineerde
Deel dit artikel:

Reageren