Oorlogsmonument bij Brouwershaven voor neergehaalde Amerikaanse bommenwerper

Op een stuk dijk middenin de polder tussen Brouwershaven en Zonnemaire staan negen sculpturen. Allemaal staan ze voor één van de bemanningsleden van een Amerikaanse bommenwerper die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd neergehaald op die plek.

De ambassadeur van de Verenigde Staten van Amerika, Pete Hoekstra, legde een krans bij de officiële onthulling. Hij dankte Nederland en Brouwershaven voor het monument. "Jullie Nederlanders zijn daar goed in als het gaat om oorlogmonumenten", zegt hij. "Het is goed dat jullie de generaties die geen oorlog kennen, eraan blijven herinneren wat vrijheid is."

De gedachte dat de negen sculpturen samen de spanwijdte (33,5 meter) van het vliegtuig vormen vindt hij fascinerend. "Het is echt prachtig."

Geluidsgolven als basis

De basis van het ontwerp van de sculpturen zijn geluidsgolven. Op negen vierkante roestkleurige sokkels van staal, staat een geluidsgolf. "Iedere geluidsgolf is uniek, want het zijn de voor- en achternamen van de bemanningsleden hardop uitgesproken. Die heb ik negentig graden gekanteld waardoor ze op een dalend vliegtuig lijken", legt kunstenares Rosalinde van Ingen Schenau uit Zonnemaire uit.

De Amerikaanse vlag is gehesen tijdens de officiële onthulling (foto: Omroep Zeeland)

Het idee voor het ontwerp bedacht ze bij een bak koffie. "Sinds ik de opdracht kreeg was ik maar bezig met hoe ik die negen individuen, die hun leven hebben gegeven, kon verenigen in één monument. Toen sprak ik één van de namen hardop uit, nam ik het uiteindelijk op mijn telefoon op en zag er een vliegtuig in. Toen kon ik niet meer wachten om alle andere namen uit te spreken en te zien hoe dat eruit zag", zegt ze.

De B-24M Liberator, van de Amerikaanse luchtwacht, werd ook wel de vliegende doodskist genoemd. Het was één van Amerika's meest geproduceerde gevechtsvliegtuigen. Het kreeg die bijnaam, omdat het een heel klein vliegtuig was, volgeladen met explosieven. Eenmaal beschadigd kon het ook niet lang meer in de lucht blijven en waren de vliegeniers ten dode opgeschreven.

Eén van die Amerikaanse bommenwerpers werd op 5 april 1945 uit de lucht geschoten en is vlakbij de Schenkeldijk tussen Brouwershaven en Zonnemaire neergestort. Alle negen bemanningsleden kwamen om: Howard Young Jr., Frank Fawcett, Ira Sternstein, Nicholas Paskowsky, Robert King, Arthur Martinez, Orville Hansen, Glendon Day en Robert Miller.

Ik wist geeneens dat er vlakbij mijn huis een Amerikaanse bommenwerper was neergeheeld."
kunstenares Rosalinde van Ingen Schenau

Voor Van Ingen Schenau was het heel bijzonder om zich te verdiepen in de geschiedenis van de bommenwerper. "Er was veel informatie over te vinden en Jan van Dongen, die het kunstwerk mede mogelijk heeft gemaakt, had ook al veel informatie verzameld. Voordat ik de opdracht kreeg wist ik geeneens dat vlakbij mijn huis een Amerikaans vliegtuig was neergehaald."

Initiatief vanuit Brouwershaven

De Stadsraad Brouwershaven en de Stichting Cultuur & Erfgoed Brouwershaven hebben het initiatief genomen voor het kunstwerk. Zij gaven de kunstenares uit Zonnemaire de opdracht.

Het kunstwerk is gemaakt van cortenstaal, wat door tijd en weersomstandigheden een diep roestig uiterlijk krijgt. De kunstenares heeft het monument bewust bovenop de dijk geplaatst, zodat de bemanning 'neerkijkt' op de plek waar ze zijn neergestort. Op de dijk lijken de sculpturen ook nog meer te gaan 'vliegen'. Het heeft de naam Sound Wave B24M 10-FO 44-507474 gekregen.

De kunstenares samen met de Ambassadeur van de Verenigde Staten bij één van de sculpturen (foto: Omroep Zeeland)

Reageren