'Vader' van Deltaplan geëerd op Neeltje Jans

Een briljante workaholic, die baanbrekend werk heeft verricht. Maar ook niet makkelijk in de omgang. Waterstaatkundig ingenieur Johan van Veen wordt gezien als de vader van het Deltaplan en morgen wordt zijn werk en leven belicht tijdens een bijeenkomst in het Topshuis op Neeltje Jans.

Johan van Veen was vader van het Deltaplan (foto: Laura Knol)

Biograaf Willem van der Ham schreef een boek over de man die al vanaf eind jaren dertig waarschuwde voor zwakke dijken, maar niet kon voorkomen dat grote delen van Zeeland, Zuid-Holland en West-Brabant op 1 februari 1953 overstroomden. In het radioprogramma De Zeeuwse Kamer vertelde de schrijver dat hij Van Veen (1893-1959) door intensief onderzoek goed heeft leren kennen. "Hij was een briljant man", zegt Van der Ham.

Zeeuwse Kamer met Willem van der Ham over biografie Johan van Veen

Zijn fascinatie voor Van Veen begon bij het schrijven van een boek over twee eeuwen Rijkswaterstaat. "Ik zocht naar mensen die een stempel hadden gedrukt op de organisatie." Toen kwam Van der Ham snel uit bij de ingenieur. Het onderzoek begon met literatuuronderzoek. "De vraag was: kon ik een portret van hem maken? Gelukkig kreeg ik hulp van de familie die een dagboek had. Ik sprak ook vrij veel mensen die met hem hebben gewerkt. Met deze bouwstenen heb ik het tot een totaalbeeld gebracht."

Gevaarlijke Delta

Het voorwerk dat Van Veen deed in opmaat naar de uiteindelijke Deltawerken wordt gezien als essentieel. Van der Ham: "Hij zag in hoe gevaarlijk en gevoelig deze Delta is." Al voor 1953 was bekend dat de dijken in slechte staat verkeerden. Hij probeerde dit naar buiten te brengen met rapporten. Sommige dijken waren een meter te laag als er stormen waren."

Willem van der Ham schreef een boek over Johan van Veen (foto: Omroep Zeeland)

Ondanks alle inspanningen belandde Van Veen na de oorlog op een zijspoor. "Hij werd door velen op handen gedragen, maar was ook wel moeilijk in de omgang, zelfs tegen zijn baas." Anderen pakten het werk van Van Veen op. Maar de waarschuwingen werden hierdoor niet meer zo goed gehoord.

Daar kwam verandering in toen er een nieuwe directeur-generaal werd aangesteld. Tragisch is dat drie dagen voor de Watersnoodramp Van Veen met een soort Deltaplan kwam, het rapport De afsluitingsplannen der Tussenwateren. Het was toen te laat.

De biograaf: "De Watersnoodramp vond hij verschrikkelijk, maar hij was ook verbaasd dat de gevolgen niet nog groter waren. Er hadden volgens hem miljoenen doden kunnen vallen."

Deltacommissie

Na de ramp nam Van Veen als secretaris zitting in de Deltacommissie. Deze commissie moest die een plan bedenken om Nederland te beschermen tegen het water. Tot aan zijn dood in 1959 heeft hij zich hiervoor ingezet.

"Van Veen hoort op een voetstuk te staan omdat hij het bewustzijn van de gevaren in woord en daad heeft uitgedragen," zegt Van der Ham. Zijn boek Johan van Veen, meester van de zee - Grondlegger van het Deltaplan wordt morgenmiddag gepresenteerd in het Topshuis.

Meer over dit onderwerp:
Topshuis Zeeuwse Kamer
Deel dit artikel:

Reageren