In ZeeDoc: Operatie Oosterschelde

Het had niet veel gescheeld of de Oosterschelde was een afgesloten zeearm geworden. In de documentaire Operatie Oosterschelde ontrafelt regisseur Joop Span de strijd die gevoerd is om de Oosterschelde open te houden.

Oosterscheldekering (foto: Omroep Zeeland)

Na de Watersnoodramp van 1953 kwam de Deltawet tot stand. Een aantal grote zeegaten in het zuidwesten van Nederland moest worden afgesloten met dichte dammen. Dat bood bescherming tegen de zee.

Over de gevolgen voor landschap en milieu werd niet nagedacht. De overheid wilde ook de Oosterschelde afsluiten met een dichte dam. Een kleine groep actievoerders vond dat onaanvaardbaar. Ze vochten om de Oosterschelde open te houden. Over die strijd vertellen de activisten van toen: Jan Terlouw, Kees Slager (foto) en vele anderen.

Kees Slager (foto: Omroep Zeeland)

Eén man protesteerde: ir Jan Loeff, hoofdredacteur van de ANWB Waterkampioen. Later kreeg hij medestanders, maar hun protesten werden tot het eind van de jaren zestig niet serieus genomen.

Toen kantelde de tijdgeest. Er ontstond een pril milieubesef. Progressieve politieke partijen kregen de wind in de zeilen. Enkele politici wilden afsluiting van de Oosterschelde voorkomen, waaronder Jan Terlouw (D66) en Wim Meijer (PvdA). Er was een heuse Zeeuwse verzetsbeweging, de Aktiegroep Oosterschelde Open.

Journalisten (onder andere Kees Slager) en studenten van onder andere de Technische Universiteit in Delft steunden de strijd. De Zeeuwse tv-maker Rob van Hoek berichtte erover in het programma Van Gewest tot Gewest.

Oosterscheldekering (foto: Ria Overbeeke)

Uiteindelijk gaf de komst van de regering Den Uyl de doorslag. Men benoemde een commissie die adviseerde om een dam met een stormvloedkering te bouwen. D66 dreigde met een kabinetscrisis.

Na veel wikken en wegen stemde de Tweede Kamer in met de bouw van de huidige Oosterscheldekering, die in 1986 door Koningin Beatrix werd geopend.

Regisseur Joop Span werd op het spoor gezet door een vriend uit Veere. Hij was de zoon van Jan Loeff, die vanaf het begin een felle tegenstander was. "Zo kwam van het een het ander. Ik vond het ontzettend leuk om dat verhaal te vertellen. Het leefde nog heel sterk bij betrokkenen."

Luister hier naar het gesprek van Elias den Holander met Joop Span:

Joop Span: Er waren nog sterke emoties na al die jaren

Operatie Oosterschelde wordt uitgezonden om 12.00 uur, 16.00 uur, 20.30 uur en 22.00 uur en is tien dagen online terug te kijken.

Reageren