Vaker euthanasie in Zeeuws-Vlaanderen, 'Mogelijk door religieuze achtergrond'

Artsen in Zeeuws-Vlaanderen passen naar verhouding vaker euthanasie toe dan hun ambtsgenoten boven de Westerschelde. Dat blijkt uit onderzoek van het Radboudumc in Nijmegen en de Protestantse Theologische Universiteit in Groningen. De onderzoekers zoeken de verklaring in religieuze verschillen, zo zou er in het overwegend katholieke Zeeuws-Vlaanderen minder een taboe op rusten dan in delen van Zeeland waar van oudsher meer gereformeerde christenen wonen.

In Zeeuws-Vlaanderen wordt vaker euthanasie toegepast dan in de rest van Zeeland (foto: Sabine van Erp)

De onderzoekers concluderen dat sowieso de regionale verschillen in hoe vaak euthanasie wordt toegepast erg groot zijn. Ze baseren zich op de euthanasiecijfers uit 2017, dat zijn de meest recente cijfers over euthanasie die nu beschikbaar zijn.

Duidelijk verschil

In die cijfers is er een duidelijk verschil te zien tussen boven en onder de Westerschelde. In Zeeuws-Vlaanderen gaat het bij ruim 4,6 procent van de sterfgevallen om euthanasie, terwijl in andere regio's dat percentage veel lager ligt. Het landelijke gemiddelde is 4,4 procent. Zeeuws-Vlaanderen is de enige Zeeuwse regio boven dat gemiddelde. De regio's Walcheren en Schouwen-Duiveland, en Zuid- en Noord-Beveland zitten zit daar met waarden van 2,7 en 3,0 procent zelfs ruim onder.

Bij deze vergelijking hebben de onderzoekers puur gekeken naar de regionale verschillen op basis van de eerste twee cijfers van de postcode. Dat geeft voor Zeeland enigszins een vertekend beeld, omdat Tholen die cijfers deelt met een deel van West-Brabant. Wat het percentage voor dat postcodegebied over Tholen zegt, is dus nog maar de vraag.

Vaakst euthanasie in Almere

Landelijk werd in 2017 het vaakst euthanasie toegepast in het gebied rond Almere, postcodegebied 13. Daar ging het bij 7,4 procent van de sterfgevallen om euthanasie. Verder staat vrijwel de hele kop van Noord-Holland in de top tien. Onderaan de lijst staat postcodegebied 91, met daarin Ameland, Schiermonnikoog en Dokkum. Daar ging aan slechts 2,15 procent van de sterfgevallen euthanasie vooraf.

Volgens de onderzoekers speelt religie een rol, omdat blijkt dat in de zogeheten Bible Belt veel minder euthanasie wordt toegepast. "Je ziet dat in het hele gebied Zeeland, Zuid-Holland, over de Veluwe naar het noordoosten van Nederland, euthanasie minder voorkomt", zegt gezondheidswetenschapper en medisch ethicus Stef Groenewoud. Dat verklaart ten dele het verschil tussen het overwegend katholieke Zeeuws-Vlaanderen met het meer protestantse deel van Zeeland ten noorden van de Westerschelde.

'Regionale gewoonten'

Volgens zijn mede-onderzoeker en ethicus Theo Boer zijn, mogelijk mede vanwege die verschillen in religieuze achtergrond, rond euthanasie 'regionale gewoonten' ontstaan, zegt Boer. "Net zoals dat men, bij wijze van spreken, in Friesland Berenburg drinkt en in Zeeland bolussen eet, kan het zijn dat men in bepaalde delen van Nederland meer euthanasie toepast."

Als die verklaring klopt, zou dat verontrustend zijn, vindt Boer. "Euthanasie is niet normaal medisch handelen, dus artsen moeten daar voorzichtig en terughoudend mee zijn." De onderzoekers pleiten dan ook voor verder onderzoek, samen met huisartsen. Boer: "Het is van belang om te begrijpen waarom mensen in bepaalde gebieden vrij massaal naar euthanasie grijpen en in andere gebieden niet."

'Uitvoering zorgvuldig'

Artsenfederatie KNMG vindt verder onderzoek niet nodig. "Ook de laatste evaluatie van de euthanasiewet in 2017 liet heel duidelijk zien dat de uitvoering van euthanasie zorgvuldig en transparant is", zegt voorzitter René Héman tegen de NOS en Nieuwsuur. "Er zijn altijd regionale variaties geweest, maar ik denk dat dat niets zegt over de uitvoering. Ik geloof niet dat artsen sturen."

Meer over dit onderwerp:
Zeeuws-Vlaanderen Zeeland euthanasie
Deel dit artikel:

Reageren