Zeeuwse vissers nu ook geweerd uit Noorse wateren

Drie weken na invoering van de Brexitdeal wordt duidelijk wat voor Zeeuwse vissers de eerste gevolgen zijn. Zo blijkt nu dat Zeeuwse vissers minder vis mogen vangen dan eerder gedacht omdat ze op de verkeerde soorten vissen. Maar ook Noorwegen mengt zich in de breuk tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk en heeft de vismachtigingen voor Zeeuwse (en overige Europese) vissers ingetrokken. Dat betekent volgens visserijorganisatie Delta-Zuid op termijn een omzetverlies.

Aan de kade van de visafslag in Vlissingen wordt door de vissers het laatste zeewater weggeschrobd. De schepen worden weer klaargemaakt om uit te kunnen varen. Onder andere naar de wateren van het Verenigd Koninkrijk. Maar daar zijn heel wat mitsen en maren bij gekomen de laatste weken.

Tong, schol, kabeljauw en wijting

Voor Zeeuwse vissers zijn enkele soorten vis van groot belang omdat ze daarmee al sinds jaar en dag de afzetmarkt bedienen. Het gaat om onder andere tong, schol, kabeljauw en wijting. Vorig jaar zijn in Brussel deze en alle andere soorten vis figuurlijk over de onderhandelingstafel gegaan. Het Verenigd Koninkrijk (VK) eiste dat er een visreductie kwam voor Europese vissers.

Dat betekent dat ze minder mogen vangen. In de Brexit-deal is afgesproken dat Europese vissers in Engelse wateren 25 procent minder vis mogen vangen. Voor elke vissoort gelden andere percentages, maar het gemiddelde komt uit op 25 procent. Volgens Teun van Dam, van visorganisatie Delta-Zuid, zit daar voor Zeeuwse vissers het probleem.

Vissoorten die met name voor Zeeuwse vissers van belang zijn (foto: beeldcollage Omroep Zeeland)

"Voor ons zijn tong, schol, wijting en kabeljauw belangrijk. En daarin zit een behoorlijke afname. Voor de tong betekent het een inlevering van zeventien procent, voor de schol gaat het om vier procent, kabeljauw is vijfentwintig procent en voor de wijting gaat het om veertig procent afname. Het is dus naar beneden geschroefd en dat is een flink verlies voor de Zeeuwse vissers."

Naast de Brexit-deal gaat het Verenigd Koninkrijk jaarlijks vismachtigingen afgeven. Vandaag is de eerste vismachtiging voor een jaar afgegeven door het VK. Hoewel dat vooralsnog niet is gebeurd maakt Van Dam zich, net als volgens hem vele vissers, zorgen over de randvoorwaarden die het VK mag stellen bij zo'n machtiging. Ook met terugwerkende kracht.

"Wat ze bijvoorbeeld kunnen doen is een vergroting van een bepaalde maaswijdte in het visnet eisen. Als we nu op tong vissen mogen we een maaswijdte hebben van tachtig millimeter. Maar als het Verenigd Koninkrijk straks zegt dat het negentig millimeter moet zijn, dan kun je de tongvisserij wel vergeten want dan vang je nog maar vijftig procent van de hoeveelheid."

De territoriale zone van het Verenigd Koninkrijk op de Noordzee (foto: beeldbewerking Omroep Zeeland)

Teun van Dam ziet dat er steeds meer zorgen ontstaan bij vissers. Vooral de vraag of er nog wel toekomst is voor nieuwe generaties vissers en of een kotter wel een familiebedrijf kan blijven. Zeker nu de gevolgen steeds duidelijker worden. Want de breuk tussen de EU en het VK heeft ook effect op andere landen.

Noorwegen (ook geen lid van de EU) heeft haar vismachtigingen, vanwege de houding van de EU inzake de Brexit-deal, voor Europese vissers in de Noorse wateren ingetrokken. Volgens Van Dam betekent dat nog meer slecht nieuws. "Van de Zeeuwse vissers hadden er op dit moment al drie kotters moeten vissen in die wateren. Als dit zo blijft dan zou dat zomaar een economisch verlies van tien à vijftien procent op de jaaromzet kunnen betekenen."

Vis wordt gesorteerd aan boord van een Zeeuwse kotter op zee (foto: Hiske Ridder)

En dan is er nog de pulsvisserij. Een manier van vissen waarbij vis middels elektrische schokjes in het water het net in wordt gedreven. Volgens vissers beter voor de bodem, beter voor de vissen en beter voor de portemonnee. Maar het Verenigd Koninkrijk moet er niets van hebben. Dat betekent dat de laatste Zeeuwse pulskotter die er nu nog is elders moet gaan vissen. Toch hoopt Van Dam dat de Britten er nog anders tegenaan gaan kijken, want de pulsvisserij staat inmiddels weer op de agenda bij de Europese Commissie.

De vissers zullen vanaf nu ieder jaar moeten afwachten of en wat de randvoorwaarden van het Verenigd Koninkrijk worden bij het afgeven van de vismachtiging. Maar daarnaast kijken ze vooral met zorg naar 2025, wanneer de Brexit-deal vernieuwd moet worden en de onderhandelingstafel weer geopend wordt.

Lees ook:

Reageren