Frits Barend: 'Mijn ouders werden verraden door een Nederlandse buurvrouw en gered door een Duitser'

"De Duitser liep naar boven, deed de deur open en keek recht in de ogen van mijn moeder." Ruim 77 jaar na dit voorval, maakt journalist Frits Barend zich zorgen. Hij is bang dat de lessen uit de Tweede Wereldoorlog vervagen. Vanmiddag geeft hij daarom een lezing in Vlissingen over antisemitisme, racisme en discriminatie in heden en verleden. Inclusief zijn eigen Joodse familiegeschiedenis.

Frits Barend tijdens een herdenkingsactiviteit voor kinderen in april 2021. (foto: ANP)

"Mijn moeder leerde mij altijd: denk niet in groepen, maar in mensen", begint Barend over zijn familiegeschiedenis. Nadat een Nederlandse buurvrouw zijn ouders verraden had, redde een Duitser hun leven.

'Hij doet de andere deur open, waar mijn broertje in bed ligt'

"De Duitser loopt naar boven, doet de zolderdeur open en kijkt recht in de ogen van mijn moeder", vertelt Barend over de dag van de huiszoeking, ergens in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. "Hij doet de zolderdeur weer dicht, doet de andere deur open van de kamer waar mijn broertje in bed ligt en doet ook deze deur weer dicht."

"Dan loopt hij naar beneden. 'Nichts gesehen, kein Juden hier.'" Ruim 75 jaar later gebruikt Frits Barend dit voorbeeld om de boodschap van zijn moeder te verspreiden: "Denk niet in groepen, maar in mensen. Er waren foute Duitsers en goede, net zoals dat er foute Nederlanders en goede waren."

In de radio-uitzending Zeeland wordt wakker vertelde Frits Barend vanochtend zijn verhaal:

Frits Barend waarschuwt voor uitsluiting in zijn vier mei lezing

Die boodschap is nog steeds actueel, zegt Barend. Hij verwijst naar de examenstunt van een middelbare school in Middelburg twee weken terug. Urenlang hing er een spandoek met de tekst 'Schularbeit macht Spass aan de gevel. "Als je dan de link naar 'Arbeit macht frei' boven de ingang van Auschwitz niet ziet... dat betekent dat er nog veel te doen is."

Over de poster die Forum voor Democratie eerder deze week verspreidde, maakt hij zich heel kwaad. "Dat we de vrijheid kwijt zijn... Hoe durf je die vergelijking te maken! Is er iemand die naar een concentratiekamp wordt gestuurd omdat-ie de avondklok overtrad?!"

Poster Forum voor Democratie

Op de poster staat: "Op 5 mei herdenken we 75 jaar vrijheid" en de jaartallen 1945-2020. Bij het laatste jaartal staat een overlijdenskruisje. Verder staan er als ondertekenaars op de poster onder meer Forum voor Democratie en organisaties als Viruswaarheid en Nederland in Verzet."

De poster werd gemaakt door een Hulstenaar. "Wij hebben deze poster gemaakt omdat we ons heel erg zorgen maken over de vrijheid in Nederland." Bevrijdingsdag is volgens Koen Verhagen de uitgelezen dag om te praten over vrijheid.

Iedere vergelijking met de oorlog gaat mank, vindt Barend. "Natuurlijk zijn onze vrijheden nu beperkt, maar we weten waarom. Corona maakt geen onderscheid in groepen. Het is niet zo dat iemand van bovenaf bepaalt: jij krijgt corona en jij niet."

"Dat onderscheid werd in de Tweede Wereldoorlog wel gemaakt", gaat Barend verder. "Bij voetbalwedstrijden mochten bijvoorbeeld vanaf 1941 geen joden aanwezig zijn. Nu mag niemand bij een voetbalwedstrijd aanwezig zijn."

Meer horen van Frits Barend? Hij geeft vanmiddag om 15.00 uur een lezing in de Sint Jacobskerk in Vlissingen, die digitaal te volgen is via oorlogsjarenvlissingen.nl. Zijn ouders overleefden de oorlog, maar een groot aantal andere familieleden van vaders kant werden vermoord door de nazi's.

Samen met zijn vrouw Marijke schreef hij een boek over zijn Joodse familiegeschiedenis en haar Indische.

Lees ook:

Deel dit artikel:

Reageren