Nieuw boek geeft uniek kijkje in het hoofd van een NSB'er uit Zierikzee

Voor zijn nieuwste boek over de Tweede Wereldoorlog, kreeg Jop Steenhof de Jong onder meer het dagboek van een NSB'er uit Zierikzee in handen. En zo kon de schrijver ineens meekijken in de gedachtenwereld van een pro-Duitse Zierikzeeënaar aan het einde van de bezetting.

Jop Steenhof de Jong (rechts) met zijn mentor, de inmiddels gepensioneerde gemeentearchivaris van Schouwen-Duiveland Huib Uil. (foto: Jop Steenhof de Jong)

Krijn de Feijter was fotograaf en had een winkel in Zierikzee. In 1945 had de pro-Duitse inwoner Zierikzee al verlaten vanwege de inundatie, toen de Duitsers hem weer terughaalden. Ze hadden een fotograaf nodig om alles vast te leggen. Zierikzee bevond zich in die laatste oorlogsdagen in een unieke situatie, zegt Steenhof de Jong.

Duizend inwoners van Zierikzee zaten geïsoleerd, wisten niet goed wat er gaande was."
Jop Steenhof de Jong

"Schouwen-Duiveland was grotendeels onder water gezet door de Duiters, maar ze wilden de haven blijven gebruiken. Daar hadden ze de hulp van burgers nodig, die mochten in de stad achterblijven." En zo ontstond er een soort 'vrijstaat' omschrijft Steenhof de Jong, van zo'n duizend inwoners.

"Na de Slag om de Schelde stond Schouwen-Duiveland nog onder Duits beheer, alle andere eilanden waren bevrijd. Contact met Zuid-Holland was beperkt. "Men zat daar geïsoleerd, wist niet goed wat er gaande was." De Zierikzeeënaren waren kortgezegd op zichzelf aangewezen.

De gedachtegang van een NSB'er aan het einde van de oorlog

Steenhof de Jong weet er alles van, hij schreef er een boek over wat net verschenen is: Het laatste Oorlogsjaar in Zierikzee, februari 1944 - mei 1945. In het onderzoek voor zijn boek had hij veel aan twee bronnen: een dagboek van gemeenteambtenaar De Bruyne en die van middenstander Krijn de Feijter.

Vooral die laatste is bijzonder. "Heel interessant om van een Duitsgezinde inwoner inzicht te krijgen in zijn gedachtenwereld die laatste maanden." De Feijter was één van de weinige pro-Duitse inwoners in Zierikzee in dat laatste jaar van de oorlog. Tot op het laatst bleef hij in een Duitse overwinning geloven.

Hij werd op 7 mei gearresteerd. "
Jop Steenhof de Jong

Zijn dagboek stopt abrupt net na de bevrijding. "Hij werd op de avond van 7 mei gearresteerd. Toen heeft hij een tijdje in een interneringskamp in Haamstede gezeten." De middenstander kreeg één jaar en acht maanden detentie opgelegd en keerde toen weer terug naar Zierikzee.

'Kleine jongen'

"Daar startte hij weer een winkel." Volgens Steenhof de Jong werd hij uiteindelijk weer in genade aangenomen door de bevolking van Zierikzee. "Je moet begrijpen, het was maar een kleine jongen in het geheel van de foute Nederlanders."

Steenhof de Jong vertelde vandaag over zijn boek in het radioprogramma De Zeeuwse Kamer:

zeeuwse kamer oorlog zierikzee

Deel dit artikel:

Reageren