Standbeeld van Poolse generaal Maczek komt te staan bij zeedijk Terneuzen

Een standbeeld van de Poolse generaal Stanislaw Maczek krijgt een plek aan de zeedijk bij buurtschap de Griete, vlakbij Terneuzen. Piet de Blaeij, conservator bij het Warenhuis Museum Land van Axel, weet veel van de bevrijding van Oost-Zeeuws-Vlaanderen. Hij heeft de locatie aangedragen, omdat dat het eindpunt was van één van de missies van de eerste Poolse pantserdivisie, waar Maczek generaal van was in de Tweede Wereldoorlog.

Op 20 september 1944 komt het leger van Maczek aan bij De Griete, vanuit Zaamslag. Hier wordt het eerste doel bereikt: bevrijd Oost-Zeeuws-Vlaanderen en bevrijd de zuidkust van de Westerschelde. "Bij aankomst zagen ze namelijk nog net het staartje van het terugtrekkende Duitse leger. Op dat leger is nog geschoten. Volgens het dagboek van de divisie hebben ze vier schepen nog tot zinken weten te brengen", vertelt De Blaeij.

Het tweede doel werd volgens De Blaeij niet volledig bereikt. "Een ander doel in die missie was om dat vijftiende Duitse leger tegen te houden, dat is dus maar gedeeltelijk gelukt. Er is een deel uitgeschakeld, maar een groot deel kon de Westerschelde nog oversteken."

De geschiedenis van Maczek

Stanislaw Maczek was, een populaire commandant van de eerste Poolse Pantserdivisie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij droeg zijn manschappen op om zo min mogelijk materiële en immateriële schade aan dorpen en steden aan te brengen. Op die manier bleef Breda veel schade bespaard, toen het Poolse leger in oktober 1944 de stad bevrijdde.

Door de Poolse communisten werd hem later zijn Poolse nationaliteit afgenomen. Hij werd daardoor gedwongen een nieuw bestaan op te bouwen in Groot-Brittannië. Tot de jaren zestig werkte hij als barman in een hotel in Edinburgh, nu als werknemer van één van zijn militairen.

Breda verleende hem het ereburgerschap en bood hem zelfs een huis aan. Toch besloot hij in Schotland te blijven. Op 1 november 1990 werd hij door de regering van de nieuwe Poolse Republiek benoemd tot luitenant-generaal in het Poolse leger. Op zijn honderdste verjaardag werd hij onderscheiden met de hoogste Poolse onderscheiding: de Orde van de Witte Adelaar. In 1994 overleed hij, in Schotland, op 102-jarige leeftijd.

(foto: Wikipedia)

Hoewel Maczek zelf nooit een voet op de dijk bij de Westerschelde heeft gezet, is dit volgens De Blaeij wel dé plek om hem en dit stukje geschiedenis te eren. "De optimale plek is waar de doelen van Maczek elkaar raken en dat was hier", vertelt hij. De exacte locatie nog is nog niet helemaal duidelijk. "Er wordt gesproken over onderaan de dijk, op de pier bij het water of bovenop de dijk. Wat mij betreft is bovenop het beste. Dan is er de meeste aandacht voor een monument als deze", zegt hij.

Standbeeld is een cadeau

Het standbeeld is tijdens de herdenking van 75 jaar vrijheid geschonken aan de gemeente Terneuzen door de Poolse ambassadeur in Nederland. De gemeente verwacht het beeld binnen een paar maanden te plaatsen.

Deel dit artikel:

Reageren