Op Schouwen komt een joekel van een voedselbos

Voedselbosjes bestaan al een paar jaar in Zeeland, maar nog niet zo'n groot bos als er nu wordt aangelegd tussen Den Osse en Brouwershaven. De Beheerlyckheid, zoals het bos gaat heten, wordt ruim veertien hectare groot. De initiatiefnemers, Anniek Risseeuw, Vincent Dellebeke en Conny Schoenmakers zijn nu nog ondernemer en hebben geen agrarische achtergrond. Ze planten hun voedselbos puur vanuit een idealistische filosofie.
Op Schouwen komt het grootste voedselbos van Zeeland
Risseeuw: "We willen iets teruggeven aan de volgende generatie. Er is een groot klimaatvraagstuk, we willen onze bijdrage daaraan leveren. Dit is een druppel op een gloeiende plaat, maar het is wel een druppel. We hopen anderen hiermee te inspireren. We willen echt impact maken, laten zien dat je met deze vorm van landbouw ook een goede boterham kunt verdienen, waarbij je rekening houdt met de natuur. "

Veel fruit en kruiden

In het bos komen onder meer frambozen, kweeperen, vijgen, amandelen, bessen, heleboel kruiden, eucalyptus, paddenstoelensoorten en zilte planten te staan. "Niet de gewassen die je normaal koppelt aan de boer of fruitteler. En geen groenten, want die zijn eenjarig en komen hier niet. We kijken ook heel erg naar wat onze collega's in de buurt al verbouwen, want we willen met hen samenwerken."
Opkomt voedselbossen
Anniek Risseeuw en Vincent Dellebeke op het landgoed © Omroep Zeeland
Een klein deel van het landgoed is toegankelijk voor publiek en wordt een afspiegeling van wat in het grote bos komt. Hier willen de initiatiefnemers anderen inspireren tot meer duurzame landbouw. "Al denk ik dat voedselbossen geen volwaardig alternatief zijn voor de bestaande landbouw; ze zijn aanvullend. We moeten niet allemaal aan voedselbossen gaan doen, daar zijn we het land niet naar. Maar het kan anders, en we kunnen misschien wel een bepaalde balans vinden", zegt Risseeuw.
Een voedselbos dat gericht is op menselijke consumptie verenigt de natuur weer met de landbouw. Door verschillende vegetatielagen onder elkaar te planten ontstaat er een plek waar fruit, groenten, knollen en kruiden kunnen groeien zonder gebruik van kunstmest of bestrijdingsmiddelen. Vrijwel het hele jaar door zijn er producten te oogsten.
Doordat het land niet telkens opnieuw hoeft te worden omgeploegd of te worden ingezaaid, komt er minder CO2 en stikstof vrij, zo is de redenering. Daarnaast zorgt zo'n bos voor meer biodiversiteit, want ook insecten en andere dieren komen er op af.
Het bos wordt in drie jaar tijd aangelegd. Nu is het nog een vrijwel kale vlakte, al staan er hier en daar wel al een paar struiken en bomen. Het beplantingsplan is nog in ontwikkeling en wordt opgesteld in samenwerking met Stichting Voedselbosbouw Nederland, die voedselbossen promoot en aankomende voedselbosbouwers adviseert.
Opkomst voedselbossen
Voedselbossen hebben de wind mee © Omroep Zeeland
De verschillende overheden staan ook achter de aanleg van meer voedselbossen. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) ziet ze niet alleen als een manier om in de toekomst meer bossen te realiseren, maar ook als een mogelijkheid om landbouw te bedrijven waarbij er zo min mogelijk afval en uitstoot van schadelijke stoffen wordt geproduceerd.

Financiële steun

Omdat de bossen de biodiversiteit verbeteren en een bijdrage leveren aan de leefbaarheid op het platteland onderzoekt de Provincie Zeeland of er financiële steun mogelijk is. Volgens gedeputeerde Anita Pijpelink kunnen initiatieven worden ondersteund door middel van een kennisnetwerk.
Het netwerk wordt opgezet door Stichting Landschapsbeheer Zeeland (SLZ). Ook hier merken ze meer animo voor voedselbosjes. "Vooral bij particulieren die een mini-bos willen omvormen tot voedselbos", zegt medewerker Naomi Oostinga.

Geen woekerende exoten

SLZ geeft onder meer voorlichting over welke soorten je het best kunt planten zonder dat je het Zeeuwse landschap schaadt. "Want het blijkt dat er in voedselbossen nog wel eens woekerende exoten worden gebruikt zoals de klimaugurk en de rimpelroos", zegt Oostinga.
Voedselbos
Aanplant van een mini-voedselbos bij een basisschool, deze zijn vooral educatief bedoeld © Omroep Zeeland