Mannetjes roepen ondanks fris voorjaar massaal om vrouwtjes (boomkikkers welteverstaan)

Een kakafonie aan geluiden klinkt uit een poel aan de rand van Sint Anna ter Muiden. Al van verre is het kenmerkende kèkèkèkè te horen. Boomkikkermannetjes kwaken niet maar roepen naar een vrouwtje. Ondanks het koude weer kwamen de tellers dit voorjaar op 2112 roepende mannetjes in West-Zeeuws-Vlaanderen.
Mannetjes roepen ondanks fris voorjaar massaal om vrouwtjes (boomkikkers welteverstaan)
De boomkikkerpopulatie doet het al jaren goed in de streek. Het aantal is al een paar jaar redelijk stabiel met zo'n 2000 mannetjes, dus 4000 paartjes, met een uitschieter naar 2500 in 2017. Het gaat zelfs zó goed met de boomkikker dat het speciale Boomkikkerfonds dat eind jaren negentig in het leven werd geroepen om het zeldzame kikkertje te beschermen, eigenlijk wel kan worden opgeheven. Het doel is bereikt: de boomkikker is een blijvertje in het gebied.

Honderd keer zoveel

Vrijwilliger Theo Aernoudts uit Aardenburg telt al zo'n twintig jaar boomkikkers. Hij stond aan de wieg van het Boomkikkerfonds, dat bij de oprichting nog maar enkele tientallen kikkers telde. Vanaf maart tot eind mei, als de kikkers naar hun voortplantingswaters trekken, gaat hij vrijwel wekelijks naar poelen in Aardenburg, Sluis en Stanne, zoals hij Sint Anna ter Muiden noemt.
Theo Aernoudts
Theo Aernoudts speurt met een zaklamp naar roepende boomkikkers © Omroep Zeeland
De boomkikker laat zich deze warme avond vooral goed horen, zien is veel moeilijker. Aan de oever van de drinkput in het weiland aan de Nederherenweg lijkt het gekwaak - pardon geroep - haast vanonder de voeten vandaan te komen en tóch blijft het herrieschoppertje onzichtbaar. De koeien komen nieuwsgierig dichterbij, maar blijven op afstand van de bezoekers.

Bijzondere verschijning

Met een zaklamp schijnt Theo Aernoudts over het water. Ondanks zijn jarenlange ervaring en ondanks de wetenschap dat er een stuk of tien in een straal van twee, drie meter om hem heen moeten zitten, blijft het lastig om het minuscule kikkertje te spotten.
Boomkikker
Boomkikker © Bertie Sijbrands
Voor wie zich een voorstelling van het koudbloedige diertje wil maken: het is een bijzondere verschijning, felgroen, amper drie centimeter groot, met zwarte streep langs het oog en lijf, bolle oogjes en - wanneer de hormonen opspelen - grote keelzak onder de kin. Nog kenmerkender zijn de zuignapjes aan tenen en vingers, waarmee hij tegen ramen kan opklimmen. Of zij natuurlijk.

In de spotlights

En dan opeens heeft Theo er eentje te pakken in het licht van de zaklamp. De oh's en ah's van de verslaggever blijven niet uit. Even verderop klinkt een krassend gekwaak van twee groene kikkers. Ook die ijveren om aandacht. "Ik schat dat er veertig, vijftig paartjes zitten." Hoe hij dat zo weet? "Dat hoor je aan de dichtheid van het geluid." Ook na twintig jaar bewondert hij het kikkertje mateloos, met al zijn geluiden en verschijningen. De duisternis treedt nu wel erg snel in.
Boomkikker
Boomkikker © Johnny du Burck
Districtshoofd Fred Schenk van Het Zeeuwse Landschap maakt de dag erna de balans op. De tellers, onder andere van het Zeeuwse Landschap, Stichting Landschapsbeheer Zeeland en natuurbeschermingsorganisatie 't Duumpje, komen dit jaar op 2.112 mannetjes. Geen slechte score, vindt hij, zeker gezien het koude, natte en winderige voorjaar.

Boomkikker naar zijn zin, dan de rest ook

Vooral Aardenburg blijft een hotspot, maar ook relatief nieuwe natuurgebiedjes zoals de wallen van Sluis doen het goed. Neem de Biezen bij Eede en het Strijdersgat bij De Knokkert bij Nieuwvliet; ook al in trek bij deze zonaanbidder die overdag opwarmt en uitrust van het nachtelijk geroep op veilige rozen- en braamstruiken. En als de boomkikker het naar zijn zin heeft, hebben andere soorten zoals de vleermuis en de (kam)salamander dat vaak ook.