Aardenburg speelde belangrijke rol in het Rampjaar - maar (bijna) niemand weet het

Het is een verhaal dat tot nu toe vrij onbekend is gebleven. Het jaar 1672 staat in de boeken als het Rampjaar, maar de bijzondere rol die Aardenburg gespeeld heeft tijdens dat jaar, is voor veel mensen onbekend gebleven. De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden belandde in 1672 in een grote oorlog die delen van Nederland heeft verwoest. Het is dit jaar 350 jaar geleden dat Aardenburg daarin een huzarenstukje leverde.
Margaretha Sandra in de sneeuw in Aardenburg
Het beeld van Margaretha Sandra in de sneeuw in Aardenburg © Francine Dhondt
De oudste stad van Zeeland, de vesting Aardenburg, was van groot belang in het Rampjaar. Nederland werd tijdens de oorlog van drie kanten belaagd en Aardenburg lag op één van de toegangsroutes tot de Schelde. De vesting Aardenburg was al verlaten door het garnizoen (de bezettende macht). Hierdoor waren nog maar enkele honderden mensen aanwezig in de stad toen de Fransen met een leger van bijna 7.000 man binnenviel. En toen gebeurde het onverwachte: het lukte de Fransen niet om Aardenburg in te nemen. Een spectaculair verhaal, dat vaak nog ontbreekt in het collectief geheugen.

Margaretha Sandra

Eén van de sleutelspelers in het verhaal is Margaretha Sandra, haar verhaal wordt daarom ook breder uitgelicht tijdens de herdenkingen in de vestingstad. Margaretha Sandra was een vrouw met voorouders uit het gebied dat nu België is, een gewone huisvrouw in eerste instantie. "Maar zij liet de kaas niet van het brood eten", zegt Rogier de Jong, van de stadsraad Aardenburg in het radioprogramma De Zeeuwse Kamer.
Ze liet de kaas niet van het brood eten
Rogier de Jong over Margaretha Sandra
Volgens De Jong is haar rol te vergelijken met wat Kenau Simonsdochter Hasselaer voor Haarlem was: "Sandra zou munitie hebben gemaakt van ijzer dat te vinden was in de stad, waardoor de Aardenburgers met 186 burgers en 40 soldaten het konden winnen van de Fransen, zonder dat er iemand sneuvelde."

Sceptisch

Sommige historici zijn sceptisch over de rol van Sandra, aangezien haar naam niet voorkomt in officiële documentatie over vrouwen en munitie in het rampjaar. "Maar haar naam is altijd blijven rondzingen", stelt De Jong.

Op de kaart

Hij hoopt dat Aardenburg door die belangrijke rol op de kaart wordt gezet. Het hele jaar worden activiteiten georganiseerd om de vestingstad beter te leren kennen. Volgens De Jong heeft de stad meer te bieden dan de meeste mensen, waaronder ook veel Zeeuwen, weten.