Fruittelers bereiden zich voor op komende nachtvorst: 'We zijn al een week bezig'

Door het zachte lenteweer van de afgelopen weken zijn er ineens overal weer bloesems te zien. Ook de fruitbomen komen langzaam tot bloei, maar dat heeft een keerzijde: eind deze week wordt er nachtvorst afgegeven. En daardoor kunnen de fruitbloesems afsterven. Zeeuwse fruittelers bereiden zich voor op de koude nachten. Maar hoe doen ze dat? In hoeverre verwachten de telers schade? Vijf vragen aan een fruitteler.
Fruitteler David van de Graaf
Fruitteler David van de Graaf © Omroep Zeeland

Hoe staat het ervoor met de fruitbloesems?

"Onze conferencebloesems zijn nog niet in volle bloei. Dat zie je niet, want er zitten al mooie bloemen aan, maar die groeit nog verder uit. Omdat die bloesem nog niet in volle bloei is, kan die wel een wat lagere temperatuur hebben", legt fruitteler David van de Graaf uit. Hij is bedrijfsleider bij Vogelaar Fruitcultures in Krabbendijke, waar ze appels en peren telen. "Maar onze Xenia peer, die is wel al in volle bloei. Die kan niet kouder worden dan een halve graad."

Welke weersomstandigheden zijn nou funest voor die bloesems?

Nachtvorst is gevaarlijk voor de bloesems, maar mogelijk zijn er wel wat verzachtende weersomstandigheden. Hans Hoekman, fruitteler bij De Zoete Kers in Serooskerke (W) en Noordwelle, legt uit dat het veel uitmaakt hoe laat de vrieskou precies komt "Als het 's avonds om 23.00 uur gaat vriezen, dan levert dat veel meer schade op dan wanneer het pas 's ochtends vroeg gaat vriezen. Dan heeft de vrieskou minder tijd om schade aan te richten."
Ook hebben de boomgaarden aan de kust voordelen: "Wij zijn expres aan de kust gaan zitten met ons bedrijf. Als het min twee is en de watertemperatuur is 10 graden, dan koelt de zee af. Als iets afkoelt, dan geeft het warmte af. De temperatuur in de lucht kan daardoor hoger uitvallen aan de kust."
Om diezelfde reden kan regen ook een handje helpen. "Er wordt vrijdagochtend regen afgegeven", vertelt David van de Graaf. "Dat betekent dat de bodem van de boomgaard nat wordt en dat is gunstig, want daardoor straalt de aarde meer warmte uit. Zo kan de lokale temperatuur iets hoger uitvallen."
Zeeuwse fruittelers bereiden zich voor op nachtvorst

Hoe bereid jij de boomgaard voor op de komende nachtvorst?

Van de Graaf: "Er is een gedeelte van de boomgaard dat we kunnen beregenen. Dan komt er een laagje ijs op en binnenin dat ijs is het altijd precies 0 graden. Dan kan het niet kouder worden en blijft de schade dus beperkt. Op een ander perceel hebben we een windmachine staan, een soort grote ventilator, die warme lucht met koude lucht mengt. Dat kan zo'n 2 graden verschil maken. En dan hebben we ook nog een soort kachel waarmee je rond kan rijden. Voordeel van die laatste twee is dat daar geen water voor gebruikt wordt, want daar is nogal een tekort aan in Zeeland."
Windmachine
Een speciale windmachine zorgt ervoor dat warme en koude lucht vermengd worden © Omroep Zeeland
"Verder houden we alles kort, zodat de warmte goed van de aarde af kan komen en geven we de planten plantversterker zodat de planten weerbaarder worden."
Hans Hoekman: "Wij telen ecologisch. Wij beregenen ook, maar bij kersen kan dat niet. Dan kan er namelijk schimmel op de stamper komen en dan sterft 'ie af. Wat wij wel doen, is de bloesem bespuiten met een zoutconcentratie. Dat helpt tegen de vorst. Dat is wel een natuurlijk zout, want we doen alles in samenhang met de natuur."

Is dit een spannende periode voor jullie?

Hans Hoekman: "We vinden het altijd wel spannend, maar we liggen er niet wakker van. We hebben wel eens eerder schade gehad, maar nooit heel veel. Dat is dus vooral omdat we dichtbij de kust zitten. Ook zijn de bloemen nog minimaal in bloei, dus kunnen ze wat meer hebben. Maar we hopen niet dat het 4 of 5 graden gaat vriezen, want dan helpen de maatregelen niet meer. We hopen dat het mee gaat vallen."
Van de Graaf: "Het is wel spannend, maar ik heb er vertrouwen in dat het goedkomt. We hebben een aantal weerstations op de boomgaard die de temperatuur in de gaten houdt en verder zorgen we ervoor dat alles optimaal werkt, zodat we gelijk kunnen gaan beregenen als het nodig is. Je kunt maar beter voorbereid zijn."
Fruitboomgaard Vogelaar Fruitcultures in Krabbendijke
Fruitboomgaard Vogelaar Fruitcultures in Krabbendijke © Omroep Zeeland

Hoe groot is de kans dat de oogst in gevaar komt?

"Met de temperaturen die nu voorspeld worden, komt het wel goed denk ik", zegt Van der Graaf. Geen slapeloze nachten dus? "Slapeloos niet. Tenzij we uit bed worden gepiept omdat de temperatuur toch verder zakt dan de voorspelling. En die kans is er wel." Ondanks dat, heeft Van der Graaf vertrouwen in een mooie perenoogst. "In september liggen deze peren in de winkel!"