Zeeland vecht tegen muskusrat, tussenstand: 0-1

Als je het gevecht tegen de muskusrat ziet als een sportwedstrijd, dan staat Zeeland nu op achterstand. De laatste jaren stijgt de populatie muskusratten in onze provincie. Waterschap Scheldestromen wil dat in 2033 de muskusrat volledig uit Zeeland is verbannen.
Waterschap Scheldestromen gaat de strijd aan met de muskusrat
Met name op Walcheren, de Zak van Zuid-Beveland en in Zeeuws-Vlaanderen gaan de vangstcijfers weer alarmerend omhoog, alsof de muskusrat aan het terugvechten is. Want ondanks alle inzet is het aantal gevangen exemplaren de laatste twee jaar fors gestegen: van 2.177 in 2019 tot 4.936 vorig jaar. Daarmee gaat Zeeland tegen de landelijke trend in.
Niet overal in Zeeland gaat het slechter met de verdediging van de oevers en dijken tegen deze beruchte gangen- en holengraver. In enkele gebieden kunnen de muskusrattenvangers van het waterschap het jaarlijkse vangstcijfer wel onder de vijftig houden.
Een muskusrat krijgt in één jaar tijd zo'n twintig jongen, dus het aantal groeit snel.
Wim van Gorsel - waterschap Scheldestromen
Waterschap Scheldestromen is verantwoordelijk voor het terugdringen van de muskusrat. Bestuurder Wim van Gorsel: "Ze kunnen voor veel schade zorgen in een gebied. Hun ondergrondse gangenstelsels ondermijnen de stabiliteit, waardoor oevers kunnen verzakken. In het ergste geval kan een dijk of een kade zelfs doorbreken."
Muskusrattenbestrijding Zeeland
Een gevangen muskusrat © Waterschap Scheldestromen
Daarnaast is de muskusrat een exoot. "Hij komt hier oorspronkelijk niet vandaan. Dat betekent dat hij ook geen natuurlijke vijanden heeft. En aangezien een muskusrat in één jaar tijd zo'n twintig jongen krijgt, kan het aantal snel groeien in een gebied", aldus Van Gorsel.
Het waterschap heeft extra geld vrijgemaakt om de muskusrat te verbannen uit Zeeland. Het team van vijftien bestrijders, met een werkgebied van ongeveer 14.000 kilometer oever, wordt dit jaar uitgebreid naar twintig. Over dit voorstel moet tijdens de algemene vergadering op 2 juni nog wel een besluit worden genomen. Er is namelijk tot 2028 een investering van ruim 1,3 miljoen euro extra mee gemoeid.

Nieuwe opsporingsmethodes

Naast de ouderwetse manier van het plaatsen van klemmen onder water, wordt er ook druk gezocht naar aanvullende, vernieuwende opsporingsmethodes. Uit vele experimenten zoals met warmtebeelden, onderwatersonar, 'slimme' wildcamera's, grondradar en vliegende of varende drones, lijkt de combinatie van DNA-analyse van oppervlaktewater en speurhonden de meeste toekomst te hebben.
In onderstaande animatie van Muskusrattenbeheer West- en Midden-Nederland wordt uitgelegd waarom de muskusrat niet welkom is in Nederland.
Waarom bestrijden we in Nederland de muskusrat?
De muskusrat of bisamrat (ondatra zibethicus) is een knaagdier en behoort tot de familie van de woelmuis. Hoewel de naam het suggereert, behoort de muskusrat dus niet tot de ratten. Het dier kan van kop tot staart wel 40 cm lang zijn. De zijdelings afgeplatte staart heeft ook nog een lengte van meer dan 20 cm. Het beest kan een gewicht bereiken van 1.700 gram
De muskusrat komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika en leeft in zoet en in zout water met begroeide oevers, zowel stilstaand als stromend (bijvoorbeeld rivieren en meren). In de oever graaft hij een gang, waarvan de ingang meestal onder het wateroppervlak ligt. Het dier werd vroeger soms op de menukaart ook wel als waterkonijn aangeduid. Dit is in Nederland sinds 2017 verboden.