Toch weer toename oversterfte in Zeeland, ook in tijden van 'mildere' omikron-variant

De oversterfte in Zeeland neemt weer toe. Vorige week zijn er twaalf Zeeuwen meer overleden dan het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) had voorspeld. Wat de reden is voor deze toename in het aantal sterfgevallen is niet met zekerheid te zeggen, maar waarschijnlijk is opnieuw corona de boosdoener.
Corona-overlijdens in verpleeghuizen worden niet altijd gemeld bij het RIVM
Corona-overlijdens in verpleeghuizen worden niet altijd gemeld bij het RIVM © ANP
De onderstaande grafiek toont de voorspellingen van het CBS, met een onder- en bovengrens, en de daadwerkelijk geregistreerde sterfte sinds de start van de coronapandemie. Wanneer de daadwerkelijke sterfte boven de bovengrens van de voorspelling uitkomt, heet dat oversterfte.
In de laatste zeven weken van vorig jaar was er een grote sterftegolf, met name in Zeeland. Destijds was al het sterke vermoeden dat deze grote piek in de sterftecijfers door corona kwam, maar onderzoek door het CBS heeft later bevestigd dat corona inderdaad de boosdoener was.

Gegevens doodsoorzaken nauwkeuriger

Dat blijkt uit gegevens over de doodsoorzaken, die het CBS ook registreert. Die gegevens zijn nauwkeuriger dan de sterftecijfers van het RIVM, omdat er geen meldingsplicht is. Die meldingsplicht is er voor de doodsoorzaak-gegevens wél. Daarom zijn die gegevens wel compleet. Maar die komen echter met enkele maanden vertraging naar buiten, omdat het verwerken van die gegevens veel tijd vergt.
Op basis van GGD-meldingen rapporteerde het RIVM 21.049 mensen die van maart 2020 tot en met 31 december 2021 zijn overleden aan het coronavirus. Het CBS registreerde in dezelfde periode op basis van doodsoorzaakverklaringen 39.552 mensen die aan corona zijn overleden. Dat zijn er dus bijna twee keer zoveel.

CBS: vrijwel alle oversterfte door corona

Uit een vergelijking van de wekelijkse sterftecijfers met de gegevens over doodsoorzaken concludeert het CBS dat tot nu toe vrijwel alle oversterfte sinds het begin van de corona-pandemie veroorzaakt werd door het coronavirus, met als enige uitzondering een kleine piek in sterfte door een hittegolf in de zomer van 2021. Er is geen reden om aan te nemen dat er dit keer wél een andere oorzaak aangewezen kan worden dan corona.
Corona vast logo
Impressie van het coronavirus SARS-CoV-2, dat de ziekte Covid-19 kan veroorzaken. © Omroep Zeeland
Tijdens de laatste weken van 2021 was Zeeland de provincie met de grootste oversterfte. Destijds was de delta-variant van het coronavirus dominant. Experts achten de kans klein dat de sterfte nu opnieuw tot zulke grote hoogten zal oplopen, omdat de omikron-variant iets minder vaak zorgt voor een ernstig verloop van het ziektebeeld en omdat er nu meer mensen bescherming tegen het virus hebben door vaccinatie of een eerdere besmetting.

Ook oversterfte in tijden van 'mildere' omikron-variant

Toch blijkt nu dat ook in tijden van de 'mildere' omikron-variant de oversterfte in Zeeland weer toeneemt. Dit hangt ongetwijfeld samen met de grote piek in besmettingen van enkele weken geleden, aangezien er altijd enige vertraging zit tussen toenemende besmettingsaantallen en oplopende sterfgevallen.
Wat nu de correlatie is tussen het aantal sterfgevallen en het aantal coronabesmettingen is moeilijk te zeggen, omdat er sinds begin deze maand veel minder wordt getest. Zo is het advies om een positieve zelftest te bevestigen met behulp van een PCR-test bij de GGD komen te vervallen.

Donkergrijs

De Europese gezondheidsdienst ECDC heeft Nederland om die reden donkergrijs gekleurd op de Europese coronakaart. Die kleur houdt in dat er te weinig gegevens zijn om een kleurcode toe te kennen, omdat er onvoldoende getest wordt. Voor deze kleurwijziging naar grijs was ons land nog donkerrood.