College Hulst eist grootschalig gezondheidsonderzoek naar PFAS: 'Bevolking is ongerust en heeft er recht op'

De gemeente Hulst eist een grootschalig bevolkingsonderzoek nu gebleken is dat de vis in de Westerschelde zwaar vervuild is met giftige PFAS. En sommige sportvissers zijn bang vanwege de vis en schelpdieren die zij hebben gevangen en opgegeten. Het RIVM heeft in opdracht van de provincie onderzoek gedaan en raadt aan om zo min mogelijk zelf gevangen producten uit de Westerschelde te eten.
Sportvisserij en vangsten
Hulst eist nu echt een bevolkingsonderzoek, GGD wil advies expertgroep afwachten © Omroep Zeeland
Loco-burgemeester Jean-Paul Hageman (Algemeen Belang Groot Hulst) van Hulst windt er geen doekjes om als het gaat om de maatregelen die op het RIVM-onderzoek moeten volgen: "Dat betekent dat de GGD nu een grootschalig bevolkingsonderzoek moet gaan uitvoeren. Het is niet de vraag of het moet gebeuren. Het is een eis van ons: het moet gebeuren en snel. Onze inwoners hebben recht om te weten wat er met hen aan de hand is." Hageman pleit voor een onderzoek op vrijwillige basis.
Het RIVM adviseerde gisteren na grondig onderzoek om zo min mogelijk vis, garnalen, oesters en mosselen uit de Westerschelde te eten. Op verzoek van de provincie Zeeland berekende het RIVM het gehalte PFAS, dat zijn vrijwel niet-afbreekbare chemicaliën, in eetbare producten.
Maar Joke Gaemers, directeur publieke gezondheid GGD Zeeland, wil eerst een advies van een landelijke expertgroep afwachten: "Ik snap absoluut de zorgen van de burgers. Tegelijkertijd kijk ik vanuit onze kennis, kunde en ervaring binnen de GGD. Onze medisch milieukundigen zeggen: 'We hebben nu het RIVM-rapport. We gaan nu een landelijke expertgroep om advies vragen. Wat is het nut van een bevolkingsonderzoek en welk type wil je gaan uitvoeren?' Het gaat namelijk niet alleen om bloedonderzoek."
Hoe lang het gaat duren voordat er een bevolkingsonderzoek kan plaatsvinden, kan Gaemers niet zeggen.

Vissers reageren bang en gelaten

Sportvisser Pauline van der Burg uit Paal vist regelmatig in de Westerschelde en is enorm geschrokken van het RIVM-onderzoek: "Verschrikkelijk! Je verwacht het wel, maar hoopt toch op andere berichten. Dit is niet leuk, maar ik zal wel blijven vissen. Ik maak me zorgen over de vis en garnalen die ik al opgegeten heb. Je weet het niet."
Visser Westerschelde PFAS
Sportvisser Hank Perrée maakt zich minder zorgen © Omroep Zeeland
Sportvisser Hank Perrée is schipper van de Wiesje die in Vlissingse haven ligt. Hij is niet echt geschrokken van de uitkomst van het onderzoek. Hij neemt de conclusies van het RIVM wel degelijk serieus, maar nuanceert die ook: "Hoe verder je naar het oostelijk gedeelte van de Westerschelde gaat, des te meer PFAS er in de vis zit. Hoe westelijker je komt, hoe dichter bij zee, des te minder PFAS zit erin."
Voor de vissers die Perrée meeneemt op zijn trips is dat gunstig: "Wij vissen in de zomermaanden vooral op haai en makreel. Makreel is ver de Noordzee op en dus niet van toepassing. Haai is een vis die je per definitie teruggooit. Dus wij hebben er alleen wat mee te maken in de wintermaanden. Dan vissen we op schar en wijting. Schar is niet onderzocht. Wijting wel, daar mag je negentien porties per jaar van eten. Dat halen onze vissers niet."

Meer richting Noordzee PFAS-gehaltes nog (heel) hoog

Toch is het RIVM duidelijk: "Als je meer richting de Noordzee gaat worden de PFAS-gehaltes iets lager, maar het is alsnog hoog of heel hoog." Het advies blijft daarom om zo min mogelijk zelf gevangen vis of schaaldieren uit de Westerschelde te eten.
Westerschelde pfas
Gemeenteraadslid vraagt zich af of er richtlijnen komen voor de verkoop van vis die is gevangen door sportvissers © Ria Overbeeke
In de Zeeuwse politiek hoopt men dat er nu wordt doorgepakt. De bal wordt daarbij vooral in Den Haag gelegd. Wethouder Milieu Laszlo van Voorde (PvdA) van Terneuzen vraagt zich af of er richtlijnen komen voor de verkoop van vis die is gevangen door sportvissers. "Er is een grijs gebied en ik ben benieuwd wat het Rijk daarmee gaat doen."
Provinciebestuurder Dick van der Velde (VVD) hoopt dat het Rijk in gesprek gaat met de beroepsvisserij over de met PFAS vervuilde vis. Geen overbodig advies, want Teun van Dam van de Vereniging van Beroepsvissers zegt weinig met de RIVM-conclusies te kunnen.