Het grote doorschuiven kan beginnen: Zeeland bouwt voor ouderen

De komende vijf jaar worden er in Zeeland meer dan duizend woningen bijgebouwd voor ouderen. Want senioren zijn een opvallende factor geworden in het woningbouwbeleid, blijkt uit een rondgang van Omroep Zeeland langs de Zeeuwse gemeenten.
Bejaardentehuis Krabbendijke
Het grote doorschuiven kan beginnen: Zeeland bouwt voor ouderen © Omroep Zeeland
Huizen en appartementen bouwen met het oog op 50-plussers is een mes dat aan twee kanten snijdt. Dat was ook al naar voren gekomen uit recente onderzoeken naar de problemen op de woningmarkt in Nederland als geheel en ook in Zeeland.

Doorstroming

Je hebt enerzijds de doorstroming van ouderen van wie de kinderen het huis uit zijn naar seniorenwoning, waardoor grotere huizen leeg komen. Daar kan een jongere generatie naar toe verhuizen en vervolgens komt er ruimte voor starters. Anderzijds kampt Zeeland met vergrijzing doordat de bevolking alsmaar ouder wordt en 50-plussers van elders graag in onze provincie komen wonen.

Drie op de tien

Tegen 2035 zijn drie op de tien Zeeuwen 65-plussers. Zeeland staat als het gaat om huisvesting van deze mensen voor een verhoudingsgewijs zwaardere taak dan de buurregio's in Brabant en Zuid-Holland. Bij de inventarisatie van bouwbeleid per gemeente blijkt dat het overgrote deel van de gemeenten met die ontwikkeling rekening houden.
"Met name om de doorstroming op gang te krijgen", zegt bijvoorbeeld Terneuzen. Die stad heeft de afgelopen vijf jaar tientallen seniorenwoningen gebouwd en wil dat de komende vijf jaar opnieuw doen. In Kapelle hebben ze de afgelopen jaren 57 van dergelijke huizen gebouwd en krijgen ze de volgende vijf jaar er meer dan 200 bij.
In Goes brengen ze het zó onder woorden: "De groep ouderen groeit en er is in dit segment onvoldoende aanbod. Bovendien zorgt dit voor lange verhuisketens die uiteindelijk kansen moeten bieden voor starters op de woningmarkt.

Vitale senioren

Aan de overkant van de Westerschelde ligt Sluis, dat de meeste vergrijsde gemeente van Zeeland is. Hier wordt het in de praktijk gebracht. De nieuwe woonvisie 2022 in West-Zeeuws-Vlaanderen beoogt met name 'vitale senioren' als extra inwoners. Mensen die hun pensioenjaren aan zee willen komen doorbrengen. Die zijn goed voor 40 procent van het bouwvolume in de gemeente.
Een voorbeeld van seniorenwoningen in Sint Jansteen
Een voorbeeld van seniorenwoningen in de provincie © Omroep Zeeland
Ze zijn welkom zegt Sluis, "want ze binden zich aan de nieuwe omgeving en dragen bij aan de sociale, economische en culturele infrastructuur."

Huisarts en wijkverpleging in de buurt

Alle Sluise kernen moeten van die extra bouwvolumes profiteren. Maar bouwen voor ouderen die extra zorg nodig hebben wordt geconcentreerd in de vijf hoofdkernen (Oostburg, Breskens, Aardenburg, Sluis en IJzendijke). Daar komen de zorgwoningen in de buurt van een huisartsenpraktijk, wijkverpleging, dagbesteding en een supermarkt.
In andere gemeenten hoor je vaker het woord 'levensloopbestendig' vallen. Doel: probeer senioren van hun huidige gewone woning te laten verhuizen naar een huis waar ze ook nog na hun 85ste kunnen blijven.

Slaap- en badkamer op begane grond

In de gemeente Borsele wordt dat beleidsmatig in de praktijk gebracht: "Bij verbouwplannen adviseren wij alvast de benodigde leidingen aan te brengen om in de toekomst een slaap-en badkamer op de begane grond makkelijk te kunnen realiseren."
In de gemeente Noord-Beveland is het een kwestie van doelgericht bouwen. Daar hebben ze becijferd dat er in verschillende kernen de afgelopen vijf jaar ruim honderd levensloopbestendige huizen en appartementen bij zijn gekomen.
Nieuwbouw van woningen
Bij het bouwen van huizen kun je alvast rekening houden met ouderen © Omroep Zeeland
In Tholen hebben ze ruimere opvattingen. "Onder levensloopbestendige woningen verstaan we ook woningen die in de toekomst eenvoudig levensloopbestendig gemaakt kunnen worden" zeggen ze daar. En verder: "Het streven bij elk plan van meer dan elf woningen is een aandeel van minimaal 40 procent levensloopwoningen en bij voorkeur 60 procent of meer."

Specifieke zorg

In Reimerswaal heeft de woningcorporatie Beveland Wonen in diverse kernen bij elkaar tientallen levensloopwoningen gerealiseerd, als vervanging van gewone gezinswoningen. In Goes - groeigemeente van Zeeland bij uitstek - gaat het om 200 tot 300 woningen voor senioren.
"Wanneer wij verzoeken binnen krijgen voor de bouw van een of een enkele woning door particulieren dan wijzen wij ze erop dat de woning levensloopbestendig moet worden gebouwd of gemakkelijk levensloopbestendig te maken is", is het standpunt van Veere. In samenwerking met zorgaanbieders wordt in die Walcherse gemeente gewerkt aan nieuwbouwplannen voor specifieke zorg, ook voor ouderen.

Middelburg: meer dan 600

In Middelburg is inmiddels ook levensloopbestendig gebouwd: onder meer circa vijftig appartementen in Rittenburg en nog eens diverse vrije bouwkavels in diezelfde wijk.
Het echte werk moet in Middelburg nog beginnen. In de Zeeuwse hoofdstad liggen voor de komende vijf jaar plannen voor meer dan 600 woningen voor senioren. Dan gaat het om huizen zonder trappen maar wel met een tuin en om appartementen. Het stadsbestuur kijkt hiervoor naar wijken als (opnieuw) Rittenburg, maar ook Essenvelt, Sint Laurens, Veersepoort en Mortiere.
rollator oud mens
Graag een woning zonder drempels of trappen © ANP
In diezelfde periode van vijf jaar verwacht men in Borsele er zo'n zeventig seniorenwoningen bij te krijgen. Er liggen plannen voor Oostgaarde bij 's-Gravenpolder, Platepolder bij Heinkenszand, in Kwadendamme en in Baarland. Er komt een ruime keuze aan hofjeswoningen, patiowoningen, levensloopwoningen, mantelzorgwoningen en appartementen.

Woontreintje

In Veere vatten ze het woningbouwbeleid aanschouwelijk samen: "Als je bouwt voor senioren komt het woontreintje in beweging."