Rekenfout met hoeveelheid springstof veroorzaakte waarschijnlijk te grote explosie Middensluis Terneuzen

Door rekenfouten is bij het opblazen van de oude Middensluis in Terneuzen op 23 maart mogelijk te veel springstof gebruikt. Dat staat in een evaluatie die minister Harbers van Infrastructuur naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. De bedoeling was dat de ontploffing geruisloos zou gaan, maar het werd een enorme knal. Meer dan honderd Zeeuwen kregen een schadevergoeding vanwege schade aan hun huis.
De ontploffing van de Middensluis in Terneuzen
De ontploffing van de Middensluis in Terneuzen © Jan Wijnand Visser
De oude Middensluis moet plaatsmaken voor de Nieuwe Sluis. In de voorbereiding van het project zijn toen berekeningen gemaakt over de hoeveelheid springstof die nodig was om de Middensluis te vernietigen.
Harbers schrijft dat de berekeningen gebreken vertoonden. "Hierdoor is mogelijk te veel springstof gebruikt en is deze in te korte tijdsduur tot ontploffing gebracht. Dit leidde tot meer trillingen dan vooraf ingeschat." Om te voorkomen dat er brokstukken in het rond zouden vliegen, was de muur afgedekt. Die afdekking was onvoldoende. Het resultaat was een enorme explosie waarbij de brokstukken alle kanten op vlogen.
Beelden van de explosie in Terneuzen
Het rapport is opgesteld door de Vlaams-Nederlandse Scheldecommissie Terneuzen, de organisatie die ook opdracht gaf voor de sloop. Dit gaat dus om een interne evaluatie. In het rapport staat dat de springmeester weliswaar de juiste kennis had, maar dat uit de beschikbare informatie niet is vast te stellen dat de mensen die onder hem werkten ook de juiste basiskennis hadden.

Lastig in te schatten

Sassevaart, de aannemerscombinatie die de sloop van de Middensluis uitvoert, vertelt in het rapport dat het niet vaak voorkomt dat er honderd jaar oude sluizen worden opgeblazen. Het is daarom lastig om te bepalen hoe dat aangepakt moet worden. Sassevaart zegt dat het inmiddels beter van tevoren kan inschatten wat de effecten van zo'n explosie zijn.

Een deel uit de evaluatie van Harbers:

Uit de evaluatie is een aantal bevindingen naar voren gekomen die de onverwacht grotere plof hebben veroorzaakt. De berekeningen die in de voorbereiding gedaan zijn vertonen gebreken, aldus de evaluatie. Hierdoor is mogelijk teveel springstof gebruikt en is deze in te korte tijdsduur tot ontploffing gebracht. Dit leidde tot meer trillingen dan vooraf ingeschat. Het gevolg hiervan is geweest dat panden in de directe omgeving van de Middensluis schade hebben opgelopen. De veiligheid die tijdens de uitvoering op het eerste oog geborgd leek, bleek in de analyse achteraf toch onvoldoende door een aantal in de voorbereiding verkeerd gekozen uitgangspunten.
Na de explosie kwamen er ruim 200 schademeldingen binnen. Daarbij ging het voornamelijk om scheuren in gebouwen en kapotte ruiten. Er raakte niemand gewond en er waren geen ernstige, structurele schades. Inmiddels is ongeveer de helft van de claims toegekend. Harbers schrijft in zijn evaluatie dat de meeste mensen tevreden zijn met de manier waarop de schade is afgehandeld.

Sloopwerkzaamheden stilgelegd

De sloopwerkzaamheden aan de Middensluis zijn na de explosie stilgelegd. Er zou namelijk nog een explosie komen om de oostelijke wand van de Middensluis op te blazen. Daar wordt een nieuw plan voor opgesteld. De experts die hebben meegewerkt aan de evaluatie zullen daarbij betrokken worden.
Als dit plan klaar is, zal de oostelijke wand van de sluis naar verwachting eind dit jaar opgeblazen worden.