Frustratie in Tweede Kamer om Vlaamse PFAS-lozingen: 'We gaan van incident naar incident'

De Tweede Kamer reageert verbaasd en gefrustreerd op het nieuws dat Vlaamse bedrijven nog steeds honderden kilo's PFAS op de Schelde mogen lozen. "Opnieuw pijnlijk nieuws", zegt SP-Kamerlid Sandra Beckerman, een van de Kamerleden die zich actief met dit dossier bezighoudt.
Sandra Beckerman SP Tweede Kamer
Sandra Beckerman (SP) in de wandelgangen van de Tweede Kamer © Omroep Zeeland
Gisteren bleek uit onderzoek van Omroep Zeeland dat nog dertig Vlaamse bedrijven tot 2024 in totaal ruim 900 kilo PFAS per jaar mogen lozen. Tot onbegrip van Beckerman. "We weten hoe gevaarlijk PFAS is, we weten al heel lang dat we ermee moeten stoppen", verzucht de SP'er. "Maar we gaan van incident naar incident en er wordt te weinig aan gedaan. Niet aan de Vlaamse kant en niet aan de Nederlandse kant."
Het Groningse SP-Kamerlid krijgt daarin bijval van collega Kiki Hagen (D66), met wie zij veel optrekt bij dit dossier. "Het is natuurlijk afschuwelijk dat zo'n stof die kankerverwekkend is en ook nooit meer weggaat, onze natuur instroomt", aldus Hagen.

Wettelijke norm aanpassen

Een inventarisatie bij de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) op verzoek van Omroep Zeeland toont aan dat er 66 bedrijven zijn die met een vergunning PFAS mogen lozen. Vlaanderen heeft in juni van dit jaar de vergunning van 27 bedrijven aangescherpt. Van de overige bedrijven maken 35 bedrijven gebruik van de vastgestelde wettelijke norm voor PFOS, PFOA en andere soorten. Totdat de norm is aangepast, mogen die bedrijven de oude toegestane hoeveelheid PFAS lozen, die uiteindelijk in de Westerschelde terechtkomen.
Kiki Hagen D66 Tweede Kamer
Kiki Hagen in de centrale hal van de Tweede Kamer © Omroep Zeeland
Volgens Beckerman van de SP hebben de Vlamingen mooie praatjes, maar duurt het in de praktijk te lang voordat het probleem bij de bron wordt aangepakt. "Het klonk heel daadkrachtig wat ze gingen doen. En nu blijkt in de praktijk dat toch veel minder daadkrachtig te zijn en kan er nog steeds veel geloosd worden", aldus Beckerman. "En dat zou niet moeten kunnen. Economisch belang gaat niet boven gezondheidsbelang."

Frustratie

De twee Kamerleden wijzen niet alleen naar Vlaanderen. Ook het optreden van de Nederlandse regering krijgt bij het duo geen applaus. "Ik heb ook wel enige frustratie opgebouwd omdat er twee moties van ons zijn aangenomen op de Hedwigepolder die onvoldoende zijn uitgevoerd", legt Beckerman uit. "En zo zie je dat we keer op keer zeggen dat we zijn geschrokken, maar dat de daden vervolgens in schril contrast staan. En daden hebben we nodig. Niet bestuurders de geschrokken of geschokt zijn."

Minister moet aan de bak

Ook als het aan Hagen van D66 ligt, moet minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) aan de bak. "We hebben de minister eerder al opgeroepen om keiharde afspraken te maken met Vlaanderen hierover", wijst de D66'er naar een eerder aangenomen motie. "En nu zie je weer dat verschillende instanties een andere uitleg geven of er nu wel of geen afname is van PFAS. Dat geeft nog meer onduidelijkheid. En dat is niet waar de bewoners aan toe zijn en ook de natuur en omgeving niet."
Ook andere partijen reageren vol onbegrip op het feit dat er nog steeds Vlaamse bedrijven volgens de oude vergunning PFAS mogen blijven lozen.

Harry van der Molen (CDA)

"Nederland moet maximale druk uitoefenen op de bevoegde Vlaamse instanties om de lozing van PFAS zo veel mogelijk te beperken. Overigens oefent het kabinet flinke druk uit, zoals blijkt uit de brieven die zijn verstuurd naar onder andere de Vlaamse Inspectie en het College van Burgemeester en Schepenen van Antwerpen. Het is tijd voor actie vanuit de Vlaamse kant."
"Nederland moet wat betreft dit onderwerp geen boter op het hoofd hebben. De lozingen van Indaver NV komen via de achterdeur van Chemours. Een goede samenwerking tussen België en Nederland als het gaat om PFAS, met strikte normen, is cruciaal."

Chris Stoffer (SGP)

"Dat [het aanscherpen van lozingsvergunningen, red.] moet inderdaad sneller. Als het bij 3M en een bedrijfslocatie van Indaver kan, moet dat ook bij andere bedrijven en locaties kunnen. Het kan niet zo zijn dat wij ter wille van Vlaanderen de Hedwigepolder onder water zetten en dat Vlaanderen maar doorgaat om PFAS te lozen. PFAS die ook in de Hedwigepolder zullen belanden."

Kauthar Bouchallikht (GroenLinks)

"Vervuiling kent geen grenzen. We mogen niet langer accepteren dat gevaarlijke chemische stoffen geloosd worden in onze wateren en natuur. PFAS zijn zeer schadelijk voor de gezondheid van mens en omgeving. Daarom werken GroenLinks, in het Nederlandse parlement, en Groen, in het Vlaamse parlement, sinds kort samen om ervoor te zorgen dat er naast een verbod op lozingen, ook een productiestop op PFAS moet komen, met als doel zo snel mogelijk een volledig Europees verbod."

Eva van Esch (Partij voor de Dieren)

"Het RIVM heeft onlangs nog bekend gemaakt dat Nederlanders te veel PFAS binnenkrijgen, dus het is onbegrijpelijk dat we toestaan dat deze stoffen in onze natuur en drinkwaterbronnen geloosd mogen worden. Daarom pleit de Partij voor de Dieren voor een lozingsverbod voor dit soort stoffen in Nederland. We kunnen niet verwachten dat België stopt met het lozen van PFAS, terwijl we zelf ook chemicaliën lozen die nauwelijks afbreken in het milieu."