Waarom de eerste 1.000 dagen van een (Middelburgs) kind cruciaal zijn

Een baby die tijdens die eerste 1.000 dagen blootstaat aan stress, rook, slechte voeding, mishandeling of andere risicofactoren, begint al met een achterstand aan de rest van zijn leven, volgens landelijk expertisecentrum Pharos. Daarom doet Middelburg mee aan een project Kansrijke Start, om die achterstand zo klein mogelijk te maken.
Baby
De eerste 1000 dagen van een kind beginnen bij de conceptie. © Pixabay
Elvira Busé is beleidsmedewerker Sociaal Domein bij de gemeente Middelburg en Ruud Mesu is van JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht). Ze zijn betrokken bij Kansrijke Start. Ze praatten erover in het radioprogramma De Zeeuwse Kamer.

Hoe op het idee gekomen om mee te doen?

Elvira Busé:"Kansrijke Start loopt al langer landelijk. De vraag was of we in Middelburg hier ook iets kunnen verbeteren aan die eerste 1.000 dagen. Dan kijk je eerst naar de cijfers. En wat blijkt: we zitten in Middelburg iets boven het landelijk gemiddelde met bijvoorbeeld tienermoeders, maar met ook baby's met een laag geboortegewicht. Daar valt wat nog te winnen."
Ruud Mesu haakt daarop in. "Je probeert meer gelijkheid te creëren, want niet iedereen krijgt eenzelfde rode loper uitgelegd bij zijn of haar geboorte. Denk aan ouders met problemen op wat voor een vlak dan ook. Die kinderen starten anders."
Busé voegt toe: "Denk aan financiële problemen. Dat brengt stress mee voor de ouders en dat kan ook weer zijn weerslag hebben op de kinderen." Volgens Mesu en Busé helpt het om die problemen zo vroeg mogelijk aan te pakken.
Wat houdt Kansrijke Start in?
Kortweg: een zwangere vrouw, of jonge moeder en eventueel haar partner ondersteunen in de breedste zin van het woord. De oplossing moet zich dan ook niet enkel richten op gezondheidsproblemen.
Om een zwangere vrouw te ondersteunen bij het stoppen met roken, is bijvoorbeeld meer nodig dan medisch advies. Vaak spelen sociale factoren een belangrijke rol bij een slechte start. Denk aan armoede, een slechte leefomgeving, eenzaamheid of een beperkt sociaal vangnet. Al deze factoren kunnen bovendien bijdragen aan chronische stress, een belangrijke oorzaak voor veel gezondheidsproblemen.

Hoe zijn jullie begonnen?

"Klein met een aantal verloskundigen, om te inventariseren of zij willen meewerken en of zij het ook nodig vinden om hier op in te zetten", vertelt Busé. "Maar eigenlijk begint Kansrijke Start nog eerder: al voor de zwangerschap. Je wil ongewenste zwangerschappen voorkomen. Ook daar hebben we een speciaal programma voor."
Inmiddels is samenwerking uitgegroeid tot een coalitie met veel partijen op het gebied van zorg, welzijn en gezondheid van (jonge) ouders en kind.
De eerste 1.000 dagen van een kind beginnen bij de conceptie. Een baby die tijdens die eerste 1.000 dagen blootstaat aan stress, rook, slechte voeding, mishandeling of andere risicofactoren, begint al met een achterstand aan de rest van zijn leven.
Een kind zonder goede start, heeft op latere leeftijd een grotere kans op lichamelijke en geestelijke problemen, waaronder suikerziekte, hart- en vaatziekten, overgewicht en depressies. Ook is het van invloed op de sociale en emotionele ontwikkeling van een kind. Investeren in een Kansrijke Start kan daarom worden gezien als het doorbreken van de overdacht van oma op moeder op kind van ongezondheid.
bron: https://www.pharos.nl/thema/eerste-1000-dagen-van-een-kind/

Hoe werkt het in de praktijk?

"We gaan niet letterlijk de eerste 1.000 dagen van Middelburgse baby's volgen", zegt Busé. Het gaat vooral om het tot stand brengen van een netwerk om ouders en kinderen te helpen. Denk aan een jeugdverpleegkundige die zich ergens zorgen over maakt. Dat zij dan weet bij wie ze terecht kan. Het gaat echt om het samenbrengen van deskundigen van allerlei disciplines."
Mesu voegt toe: "Door samen te komen, wat we doen bij dit project, leer je ook nieuwe mensen kennen. En die kun je dan ook weer benaderen als dat nodig is. Het elkaar kennen en van elkaars bestaan afweten, is echt heel belangrijk"
Baby met RS-virus
Aandacht voor de eerste 1000 dagen van baby en peuter is cruciaal (archieffoto) © Omroep Zeeland
Bij het project zijn veel partijen betrokken, zoals de gemeente Middelburg, de GGD, Maatschappelijk Werk Walcheren, Welzijn Middelburg, Orionis, ADRZ, Mijn Verloskundige Praktijk, Nova Verpleegkundigen, Walchers Wonder, Provinciale Kraamzorg, Veilig thuis, Homestart en NU Niet Zwanger. Volgens Busé is dat vooral goed afstemmen met elkaar om te zorgen dat niemand er doorheen glipt. "En samen blijven komen."
Mesu voegt daaraan toe: "De truc is dat alle partijen de toegevoegde waarde zien van samenwerking. Er ligt een basis. Nu gaat het om het vasthouden."
Gevaar e-sigaret
Jonge ouders wijzen op de gevaren van roken en vapen is 'een onderdeel van Kansrijke Start © Omroep Zeeland

Is Middelburg de eerste Zeeuwse gemeente?

Busé vertelt dat de problemen niet nieuw zijn, maar deze manier van samenwerken wel. Busé: "Elke Zeeuwse gemeente is inmiddels aangesloten, maar Middelburg loopt wel voorop in de uitwerking."

Wat is jullie doel?

Busé: "Ouders en kind helpen waar dat nodig is. Het verhaal van de ouders is heel belangrijk. We hadden tijdens een bijeenkomst laatst twee moeders die hun verhaal deden. Jong zwanger geworden, weinig opleiding. Hun verhaal aanhoren en ook wat zij missen en juist goed geregeld vinden, is heel waardevol."
Mesu: "Mijn organisatie, JOGG, richt zich bijvoorbeeld op gezond zwanger worden en zijn. Hoe doe je dat? Ik denk bijvoorbeeld aan roken. Elke rokende ouder is er één te veel. Ook informatie over nieuwe ontwikkelingen als e-sigaretten nemen we dan mee. Dat we aanstaande ouders daarover vertellen en hen ook daarin begeleiden. Stap voor stap."