Praten over seksueel misbruik moet beter: 'Taboe moet worden doorbroken'

Hulpverleners, ouders en leerkrachten moeten meer doen om seksueel geweld te voorkomen. Ook moet de hulp aan slachtoffers beter. Dat zegt HZ-docent Luuc Smit naar aanleiding van een nieuw rapport waaruit blijkt dat seksueel geweld vaker voorkomt dan gedacht.
Studiedag over seksueel geweld moet helpen om taboe onder hulpverleners te doorbreken
Smit probeert dit onderwerp al jaren op de kaart te zetten en geeft ook speciale cursussen hierover op de University College of Applied Sciences HZ aan hulpverleners en leerkrachten in opleiding. En dat is hard nodig, zegt hij, want de gevolgen zijn groot.

'Schokkende cijfers'

"Een op de negen kinderen van onder de twaalf jaar heeft te maken gehad met seksueel geweld. Dat zijn schokkende cijfers! Dit moet een oproep zijn aan de politiek om er nu eens écht iets aan te doen", aldus Smit.
Uit een recent rapport van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat in Nederland naar schatting ruim 95.000 meiden (37,8 procent) en zo'n 34.500 jongens (13,4 procent) in de leeftijd van 15 tot en met 17 jaar een vorm van seksueel geweld of seksuele intimidatie hebben meegemaakt. 35 procent van de 13- tot en met 17-jarigen komt bovendien binnen vijf jaar opnieuw in beeld als slachtoffer bij de politie. In meer dan de helft van de gevallen gaat het om een zedendelict of ernstig geweld.
De docent psychotrauma en verliesverwerking aan de HZ begrijpt niet dat er nog steeds niets aan het probleem wordt gedaan. "Dit is al het derde rapport waaruit blijkt dat het aantal slachtoffers niet minder wordt, maar eerder toeneemt. En eigenlijk zijn dit dus al drie rapporten te veel. Er moet nu iets aan gebeuren. Want de gevolgen zijn desastreus."
We moeten veel meer werk maken van seksuele voorlichting. En dan heb ik het niet over hoe een condoom over die banaan heen gaat
Luuc Smit, HZ-docent
Dat begint volgens Smit al op school én thuis aan de keukentafel. "We moeten veel meer werk maken van seksuele voorlichting. En dan heb ik het niet over hoe een condoom over die banaan heen gaat, maar over wat is seksualiteit en wat is intimiteit? Hoe moeten meiden omgaan met jongens en met meiden. Dat soort gesprekken."
Want dat is volgens Smit hard nodig. "Als ik op scholen kom en vraag: 'Waar halen jullie de informatie vandaan?' Dan zeggen ze allemaal: 'Van pornosites'. En dat is niet de realiteit! Dus daar moeten we echt iets mee doen. En niet alleen op school, maar ook thuis."
HZ-docent Luuc Smit en ervaringsdeskundige Ilse Besuijen bij studiedag over seksueel geweld
HZ-docent Luuc Smit en ervaringsdeskundige Ilse Besuijen bij studiedag over seksueel geweld © Omroep Zeeland
Daarnaast moeten ook hulpverleners leren hoe ze over seksueel misbruik kunnen praten met slachtoffers en hun omgeving. "Nu durven ze dat vaak niet. Ze schieten in de kramp of worden lacherig. Terwijl erover praten juist heel erg belangrijk is. Door goede gesprekken kun je soms zoveel verder komen in het verwerkingsproces."

Ervaringsdeskundige

Tijdens studiedagen laat Smit ook altijd een ervaringsdeskundige aan het woord, die zijn of haar persoonlijke verhaal kan vertellen. Volgens Smit is de bijdrage van zo'n ervaringsdeskundige onontbeerlijk. "Ik kan van alles vertellen, maar als zij het zegt, dan is het écht zo. Dat komt veel meer aan."

Drempel om te praten veel lager

Dat beamen ook vierdejaarsstudenten pedagogiek Pien Redeman en Florence van Splunter. Ze hebben het idee dat na deze studiedag de drempel om het gesprek aan te gaan met een slachtoffer veel lager is, omdat ze nu al een keer - zij het in klassikaal verband - zo'n gesprek gevoerd hebben.
Pedagogiekstudent Pien Redeman en Florence van Splunter tijdens studiedag over seksueel geweld
Pedagogiekstudent Pien Redeman en Florence van Splunter tijdens studiedag over seksueel geweld © Omroep Zeeland
Zelf merken ze ook dat de omgangsvormen zijn veranderd. "Je komt steeds vaker in situaties terecht waar je je niet prettig bij voelt. Dat je tijdens het uitgaan ongevraagd wordt aangeraakt bijvoorbeeld", zegt Redeman. "Het lijkt ook wel erger geworden sinds corona, doordat iedereen twee jaar lang opgesloten zat", vult Van Splunter aan.

'Heftig, maar leerzaam'

Ze zijn dan ook blij dat de HZ deze studiedagen organiseert. "Eigenlijk zou dat nog wel meer mogen", vindt Redeman. "Want deze dagen zijn soms heel heftig, maar ook heel leerzaam." Medestudent Van Splunter is het met haar eens: "We moeten er met zijn allen veel meer over praten. Dat taboe moet er echt af."