EU-lobbyist voor Zeeland schrijft boek: 'Geen last van Zeeuwse bescheidenheid'

De belangen van Zeeland behartigen in Brussel. Dat was tien jaar lang de baan van lobbyist Milos Labovic. De Utrechter van Servische afkomst deed het met verve en hij schreef er een boek over. Dat is net verschenen en het is niet alleen interessant voor Zeeuwen, maar ook voor professionals in de Europese Unie (EU).
Lobbyen voor Zeeland in Brussel blijft nodig. Oud-lobbyist schrijft boek.
In het Holland House in Brussel is een deel van de Nederlandse gemeenschap dat zich met de EU bezighoudt samengekomen voor de Nieuwjaarsborrel met kaasblokjes, Heineken van de tap en bitterballen.

Boekpresentatie

De presentatie van het boek Lobbyist van Zeeland is de inhoudelijke start van de avond. Uiteraard is schrijver Milos Labovic zelf aanwezig, maar ook Kysia Hekster, NOS-correspondent bij de EU. "Het is als journalist handig om vanuit het perspectief van iemand die zelf lobbyt te zien wat de trucjes zijn. Ik ga het zeker lezen", zegt ze.
Milos Labovic tijdens boekpresentatie in Holland House in Brussel
Milos Labovic tijdens boekpresentatie in Holland House in Brussel © Omroep Zeeland
Dan het boek zelf. Lobbyist voor Zeeland leest als een trein als je tenminste van politiek, Zeeland en humor houdt. Zo vertelt Labovic over zijn sollicitatiegesprek in het provinciehuis aan het Abdijplein.
De lobbyist in spe krijgt van de sollicitatiecommissie als eerste vraag wat zijn binding is met Zeeland. "Jongens, met de grootste rek van mijn fantasie is er niks wat mij met Zeeland bindt", antwoordt hij. "Ik ben hier nooit eerder geweest. Zelfs niet op vakantie. Vandaag is de eerste keer dat ik in Zeeland ben."

Eerlijkheid wordt beloond

De sollicitatiecommissie schiet in de lach en waardeert kennelijk de ontwapenende eerlijkheid van Labovic. Twee weken later krijgt hij de baan aangeboden.
Hilarisch is het hoofdstuk waarin de lobbyist beschrijft hoe een delegatie uit Goes probeert om de prijs van Europese Jongerenhoofdstad binnen te slepen. De delegatie met daarin (toen nog) wethouder Jo-Annes de Bat reist naar Oekraïne en komt terecht op een derderangs Oostblok-locatie:
We reden de ring van de stad op, waarna we al snel op onverlichte landweggetjes belandden. Op een gegeven moment reden we zelfs door duistere bossen. De ambtenaren, wethouder en ik keken om ons heen - overal duisternis. Ik voelde me opeens heel ver van huis. Het congrescentrum bleek een oud vervallen communistisch spa-oord te zijn. Midden in een Oekraïens woud. Ik dacht bij mezelf: Ik hoop dat ik morgenochtend nog al mijn organen heb.

Geen Zeeuwse bescheidenheid

De lobbyist heeft dus geen Zeeuwse achtergrond en misschien is dat maar goed ook. Hij mist daardoor de Zeeuwse neiging tot bescheidenheid. Hij groeide op in de wijk Kanaleneiland in Utrecht en is kind van twee Servische ouders. Hij studeerde Europese studies. Die achtergrond maakte dat hij geen last had van overdreven bescheidenheid als hij Zeeland wilde promoten in Brussel:
"Ik kan oesters aanprijzen zoals een Zeeuw dat wellicht niet zou kunnen." Een handige eigenschap in Brussel waar zo'n 15.000 lobbyisten actief zijn.
Opblazen fabriek Thermphos
Opblazen fabriek Thermphos © Omroep Zeeland
Een goede lobbyist verricht zijn werk achter de schermen. Daarom vond Labovic het spannend om zijn boek te schrijven, want wat vertel je wel en wat niet over de contacten en de gesprekken die je hebt gehad? En beschrijf je alleen successen of ook mislukkingen? Hij deed het allebei.

Zalco en Thermphos

Hij was lobbyist in de periode 2009 tot en met 2017. Eerst maar een paar successen. Labovic heeft destijds bemiddeld om Europees geld te krijgen voor de ontslagen medewerkers van aluminiumfabriek Zalco. Dat lukte. Een ander succes was de subsidie die de Zeeuwse lobby loskreeg voor de vlasteelt in Zeeuws-Vlaanderen.
Maar mislukkingen waren er ook. Compensatie vanuit de EU voor de pulskorvisserij bleef uit en ook een doorstart van fosforproducent Thermphos in Vlissingen-Oost lukte niet.
In Vlaanderen spreken we nooit van lobbyen. Belangenbehartiging is een veel mooier woord."
Johanna Neyt - huidige lobbyist van Zeeland
Lobbyen in Brussel staat op het moment in een kwaad daglicht door Qatar-gate. Europese politici zouden smeergeld hebben aangenomen van Qatar in ruil voor invloed op de besluitvorming.
De huidige lobbyist van Zeeland, Johanna Neyt die ook in het Holland House is, spreekt trouwens liever van 'belangenbehartiging'. "In Vlaanderen spreken we nooit van lobbyen, belangenbehartiging is ook een veel mooier woord."
De Nederlandse ambassadeur in België Jan Pieter Kleiweg de Zwaan vindt het boek van Milos Labovic nuttige lectuur
De Nederlandse ambassadeur in België Jan Pieter Kleiweg de Zwaan vindt het boek van Milos Labovic nuttige lectuur © Omroep Zeeland
Maar hoe je het ook noemt, aanwezig zijn in het hart van de Europese Unie blijft nodig, ook voor Zeeland. Pieter Jan Kleiweg de Zwaan, Nederlands ambassadeur in België, zegt hierover:
"Zeeland heeft hier in Brussel veel te halen. Als het gaat om visserij, om milieu - denk aan PFAS - maar ook om energietransitie en waterstof. Allemaal onderwerpen die voor de Zeeuwen hartstikke belangrijk zijn. Dan moet je vaak hier je best doen, om thuis je belangen veilig te stellen."