Varend ontgassen door binnenvaartschepen: 'We moeten er zo snel mogelijk vanaf'

De Tweede Kamer is jarenlang verkeerd geïnformeerd over de mogelijkheden om een verbod op varend ontgassen in te stellen. Verschillende ministers hebben gezegd dat een algeheel verbod nu nog niet in te voeren is. Maar uit een onderzoek van de Erasmus Universiteit blijkt dat dat wel kan. De Zeeuwse gedeputeerde Dick van der Velde van milieu is blij met het nieuws.
binnenvaartschip krammersluizen
In het invaren van de Krammersluizen, vol containers © Jean-Pierre Dubbelman
"Dat betekent dat we eerder verder kunnen met overleg. Hoe gaan we handhaven? En op welke manier gaan we de schippers en rederijen faciliteren? Want met alleen verbieden kom je er niet", zegt Van der Velde.
De gedeputeerde doelt daarmee op de inzet van ontgassingsinstallaties aan de walkant. "Die zijn er nu maar een paar, daar moet wat aan gebeuren. We zien nu al wel dat de sector al minder ontgast door vaker met dezelfde producten te varen, zodat het niet nodig is om te ontgassen."
Binnenvaartschip bij Gent
Binnenvaartschip bij Gent © Omroep Zeeland
"Ik weet zeker dat er een algemeen verbod gaat komen, ook in Europees verband. En dat gaat betekenen dat er minder giftige dampen de lucht ingaan. Goed nieuws dus, want we moeten er zo snel mogelijk vanaf", aldus Van der Velde.

Varend ontgassen

Bij 'varend ontgassen' worden door binnenvaartschepen gevaarlijke stoffen de lucht ingeblazen. Dat gebeurt na het lossen van een vloeibare lading van een binnenvaartschip, bijvoorbeeld olie of chemische producten. Er blijven altijd resten achter en die worden naar buiten geblazen met ventilatoren. De stoffen komen zo in de buitenlucht terecht en daarmee ook in de natuur en bij omwonenden.
Al zeker tien jaar zeggen de ministers het ontgassen wel te wíllen, maar niet te kúnnen verbieden. Het zou onmogelijk zijn, omdat een internationaal verdrag over ontgassen niet is goedgekeurd door alle deelnemende landen. Die zogenoemde ratificatie laat nog steeds op zich wachten. Frankrijk en Zwitserland hebben dat nog niet gedaan.

Verbieden moet

Maar dat het eerst geratificeerd moet zijn voordat een verbod ingevoerd kan worden, is nergens terug te vinden in internationale verdragen. Dat meldt Omroep Flevoland. Sterker nog: het lijkt erop dat Nederland op basis van mensenrechtenverdragen het ontgassen juist wél moet verbieden. Dat zeggen onderzoekers van de Erasmus Universiteit Rotterdam na uitgebreid onderzoek.
De kaart met in het rood de plaatsen waar varend ontgassen verboden is, en in geel waar het bij uitzondering kan worden gedoogd.
De kaart met in het rood de plaatsen waar varend ontgassen verboden is, en in geel waar het bij uitzondering kan worden gedoogd. © Ministerie ienm

Vier meldingen

In 2020 publiceerde de inspectie leefomgeving en transport, ILT, een online overzichtskaart voor schippers en handhavers. Hierop staat in rood aangegeven waar ontgassen niet is toegestaan. De ILT heeft sinds 2020 vier meldingen van ontgassing onderzocht. Bij 1 van die meldingen bleek het daadwerkelijk om het varend ontgassen te gaan.