Niet alleen droogte, maar ook bonenvlieg teistert uienteelt: 'We spelen met onze voedselzekerheid'

Uientelers hebben het moeilijk vanwege de aanhoudende droogte, maar dat is niet het enige probleem dat de oogst teistert. Teler Marcel de Nijs staat verslagen op zijn uienperceel in Heikant. Zo'n tachtig procent van de oogst op zijn perceel is verloren gegaan, door toedoen van de bonenvlieg. Sinds drie jaar mogen boeren geen zaadcoating meer gebruiken, waardoor dit soort plagen steeds vaker voorkomen.
Marcel de Nijs uit Walsoorden op zijn perceel in Heikant
Marcel de Nijs uit Walsoorden op zijn perceel in Heikant © Omroep Zeeland
"Dit is heel frustrerend, dit doet echt zeer", zegt De Nijs te midden van zijn droge akker. In een goed jaar zouden hier volop uien moeten groeien, maar door de aantasting van de bonenvlieg komen er nu nauwelijks groene sprieten uit de grond.
De larven van de bonenvlieg tasten de plantjes aan, waardoor zo'n vier hectare van zijn perceel mislukt is. De uien die wel opkomen zijn daardoor niet van de kwaliteit die hij gewend is. "Omdat er te weinig groeien nemen die veel te veel stikstof op. Die kan je niet bewaren", vertelt hij.

Groot probleem

Joris Baecke van land- en tuinbouwvereniging ZLTO ziet hetzelfde probleem bij andere uientelers in de provincie. "Dit is een voorbode van nog meer schade. "De overheid wil steeds meer groenbemesting en minder ploegen, maar daardoor wordt de grond aantrekkelijker voor dit soort insecten. Als we niets doen, zijn de schappen met straks leeg", waarschuwt hij.
Uien uienoogst
De Nijs is zo'n tachtig procent van zijn perceel kwijt door de bonenvlieg © Omroep Zeeland
De zaadcoating die De Nijs en zijn collega's gebruikten om gewassen te beschermen tegen beestjes zoals de bonenvlieg, is sinds 2020 verboden. Uit onderzoek bleek dat de zogenoemde neonicotinoïden schadelijk zijn voor het milieu - met name bijen en vlinders zouden eraan bezwijken.
Maar volgens Baecke gaat dat niet op voor de uienteelt. "Uien bloeien niet, dus bijen krijgen helemaal niks binnen van dat spul." Baecke pleit ervoor dat er meer energie gestoken wordt in het vinden van alternatieve bestrijdingsmiddelen, die minder schadelijke bijeffecten hebben. Die zijn er op dit moment niet, volgens hem. "Als we niet kunnen bestrijden, spelen we met onze voedselzekerheid."

Tijdelijke oplossing

Baecke zou graag zien dat de zaadcoating weer gebruikt mag worden, totdat er alternatieve bestrijdingsmanieren gevonden zijn. De Nijs sluit zich daar volledig bij aan: "Je moet geen oude schoenen weggooien voordat je nieuwe hebt."