Tekort aan leraren in Zeeland schrikbarend, scholen slaan handen ineen: 'Het gat is gigantisch'

Het tekort aan docenten in het Zeeuwse onderwijs neemt in de nabije toekomst schrikbarende vormen aan. Tot 2030 komen er 320 voltijdsbanen vrij die niet op te vullen zijn met afgestudeerde leraren vanuit de onderwijsopleidingen. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van het onderwijsveld in Zeeland. De Zeeuwse onderwijsinstellingen slaan nu de handen ineen om naar oplossingen te zoeken.
klassen naar huis
Daphne Harthoorn, Kwartiermaker Onderwijsregio Zeeland © Omroep Zeeland
Het zijn cijfers om stil van te worden. 320 voltijdsbanen tot 2030. Dat komt kortweg door de vergrijzing. 45 procent van de leraren in het basis- en middelbaar onderwijs is 55-plusser en gaat dus in de komende jaren met pensioen.

'Gigantisch' tekort

Tuurlijk, er komt 'jong grut' van de lerarenopleidingen. Maar verre van voldoende om al die pensionado's te vervangen. Een gigantisch gat dus. Gigantisch is ook het woord dat Daphne Harthoorn gebruikt. Zij is aangesteld als Kwartiermaker Onderwijsregio Zeeland. Zij moet alle neuzen dezelfde kant op krijgen in het Zeeuwse onderwijsveld.
klassen naar huis
Voor de klas staan, zoals hier bij de Pieter Zeeman in Zierikzee, er komen enorm veel vacatures aan © Omroep Zeeland
Dat begint dus met de harde cijfers: 320 vacatures. Voor in de klas, maar ook op directieniveau. Alle grafieken stijgen de komende jaren. En dat doen ze hard:
Vacatures in het onderwijs: Grafieken schieten de lucht in
Daphne Harthoorn is niet voor niets aangesteld als kwartiermaker. Zij brengt niet alleen het probleem in kaart. Ze kijkt ook naar de oplossingen. Dat begint volgens haar met het bij elkaar brengen van alle onderwijsinstellingen in de provincie. Van basisonderwijs tot aan de HZ en alles er tussen. Harthoorn: "De schotten moeten weg. We moeten samen naar oplossingen gaan kijken."
Eén van die oplossingen is mensen van buiten het onderwijs in trekken. Plat gezegd: Geld is er genoeg, nu de mensen nog.

Meer ruimte en tijd voor zij-instromers

Zo wordt er de komende tijd nog meer ingezet op zij-instromers. Dat gebeurt al wel. Maar de inzet moet groter en serieuzer worden, zegt Harthoorn. "Mensen van buiten het onderwijs willen wel. Maar er is vaak weinig tijd en ruimte in het onderwijs voor begeleiding. Dat moeten we wel voor elkaar gaan krijgen."
klassen naar huis
Leerlingen aan de slag in de mediatheek van het Scheldemond in Vlissingen © Omroep Zeeland
Analyse door zorg- en onderwijs redacteur Marike Kerklaan
Wat Harthoorn nu met het Zeeuwse onderwijsveld gaat doen, lijkt erg op de beweging die al langere tijd in de Zeeuwse zorg aan de gang is. 66 zorgorganisaties werken samen in de Zeeuwse Zorgcoalitie. Samen bedenken zij oplossingen voor het personeelstekort in de zorg, dat nog veel groter wordt dan het tekort in het onderwijs.
Het komt er op neer dat de zorgorganisaties elkaar niet langer beconcurreren, maar meer samenwerken. Ook legt de Zeeuwse Zorgcoalitie de bal bij de Zeeuw zelf. Hoe zorg je er zelf voor dat je gezond wordt en blijft?

Zorg dragen voor bestaand lerarenkorps

Door Daphne Harthoorn nu aan te stellen als Kwartiermaker Onderwijsregio Zeeland lijkt het met het Zeeuwse onderwijs dezelfde kant op te gaan. Meer inzet op samenwerking en er ook samen voor zorgen dat alle leraren die nog actief zijn dat zolang mogelijk blijven. Gezond en vitaal blijven dus. Een extra opleiding? Dat kan! Andere functie? Andere werkomgeving? Coaching? Er is geld voor vrijgemaakt.
Of het genoeg zal zijn? Ik denk dat het heel goed is dat die samenwerking nu wordt gezocht. Maar 320 voltijdsbanen zien op te vullen... 2030 staat eigenlijk al voor de deur.. Daar maak ik me toch wel ernstige zorgen over. En met mij velen, denk ik zo.
Een ander belangrijk punt volgens Harthoorn: Mensen in het onderwijs zien vast te houden. Door in te zetten op scholing, persoonlijke ontwikkeling. Maar ook uitval voorkomen. Werkdruk proberen te verminderen.

Bij verkoudheid niet thuis

Want het langdurig verzuim is hoog in het onderwijs. Harthoorn: "Voor een verkoudheid meldt een leerkracht zich niet ziek. Maar als hij zich wél ziekmeldt, is het vaak lang. Dat moeten we proberen voor te zijn."
klassen naar huis
Ook digitale hulpmiddelen staan op de lijst van Harthoorn © Omroep Zeeland
Andere programma's: Meer inzet op digitalisering in het onderwijs en meer uitwisseling van leerkrachten onderling. Dus ook aan de slag gaan bij andere scholen, mocht daar behoefte aan zijn bij de leerkrachten.
Het komende jaar heeft Harthoorn en het Zeeuws onderwijs de handen vol. Harthoorn: "Het tekort is enorm, maar de bereidheid tot samenwerking ook."