Hoe geduldig wachtende Zeeuwse stenen uiteindelijk Limburg te hulp schoten

Begin dit jaar ging de telefoon bij Rijkswaterstaat in Zeeland. Limburg had met spoed stenen nodig om een deels weggespoelde dijk te repareren. Binnen twee dagen reden veertig vrachtwagens met in totaal 600 ton (600.000 kilo) Zeeuwse stenen die kant op.
Marcel Hintzen van Rijkswaterstaat
Marcel Hintzen van Rijkswaterstaat © Omroep Zeeland
Wie er wel eens langsrijdt heeft het zich misschien al eens afgevraagd: waar zijn toch die bergen stenen voor op Neeltje Jans? Door de wateroverlast in Limburg begin dit jaar werd duidelijk wat die enorme hoop stenen daar doet: het is een van de grootste depots van stenen van Rijkswaterstaat in Nederland. Er ligt zo'n 90.000 ton opgeslagen, keurig gesorteerd op gewicht, te wachten om gebruikt te worden bij noodsituaties.

Toen belde Limburg

Marcel Hintzen van Rijkswaterstaat legt uit: "De stenen liggen hier sinds de bouw van de Oosterscheldekering en eigenlijk liggen ze er sindsdien werkeloos bij. Ze liggen hier om te gebruiken bij calamiteiten. Stel er is een storm en er is schade aan een waterkering, dan kunnen ze worden ingezet." Dat is ook de reden dat ze in Zeeland liggen, omdat er hier vele kilometers aan waterkeringen liggen en de kans dat ze hier nodig zijn het grootst is. Maar toen ging het mis in Limburg...
De afdrukken van de rijplaten en bandensporen van de vrachtwagens zijn nog te zien bij de berg stenen die gebruikt zijn. De berg is ook wat kleiner dan een paar weken geleden. Veertig vrachtwagens voerde in twee dagen 600 ton steen af naar Limburg.
"We hebben vlakbij Maastricht een overlaat dam liggen", legt Bart Faber van Rijkswaterstaat in Limburg uit. "Op 3 januari is een deel daarvan losgeraakt en weggespoeld." Een overlaatdam is bedoeld om water in een overlaatgebied vast te houden maar in die dam kwam een gat. "Dat gat werd de dagen erna steeds groter", vertelt Faber. Het moest snel worden gedicht. "Gelukkig konden we de stenen van het depot van Neeltje Jans gebruiken om dat gat op te vullen."
De hele operatie kun je gerust een monsterklus noemen volgens Faber. Er is gewerkt aan de overlaatdam en aan twee tijdelijke dammen. Een deel van de Zeeuwse stenen is met Chinook helikopters van Defensie op hun plek gedropt. Faber: "We hebben de stenen in netten gedaan waarmee je 'rock bags' krijgt. Binnen twee dagen en 120 vluchten van de Chinooks lagen alle netten met stenen op hun plek.
"We hebben heel wat stenen nodig gehad. We hadden zelf niet zoveel stenen liggen dus we zijn erg blij met een depot als Neeltje Jans in dit soort situaties", aldus Faber.

Zeeuwse stenen

Het komt volgens Hintzen niet vaak voor dat de stenenvoorraad moet worden gebruikt. "Het is een keer eerder voorgekomen toen er bij de stuw Grave een calamiteit was."
Maar de noodvoorraad is nu wel kleiner geworden. Wordt dat dan ook weer aangevuld? "Ja", legt Hintzen uit: "We stellen dat altijd als voorwaarde dat de voorraad wordt aangevuld voor het volgende stormseizoen." Rijkswaterstaat gaat zorgen voor nieuwe Zeeuwse stenen.
Nou ja, Zeeuwse stenen? Ze liggen hier al wel een tijdje, maar ze komen hier niet vandaan. Ze komen uit groeves in Duitsland, Noorwegen en België, hebben jaren in Zeeland gewacht op een calamiteit en nu liggen ze dus in Limburg. Er zullen stenen zijn die minder hebben gezien van de wereld.