Dwangsommen voor Veere en ontevreden raadsleden: aanpak illegale recreatieve verhuur schiet tekort

Al jaren probeert de gemeente Veere grip te krijgen op het illegaal recreatief verhuren van woningen in de gemeente. Maar het dossier is ingewikkeld en onlangs kreeg de gemeente bijna 15.000 euro aan dwangsommen opgelegd door de rechter vanwege het te laat beslissen over handhavingsverzoeken. Oppositiepartijen vragen zich af of de gemeente het dossier wel onder controle heeft.
Illegale verhuur Veere
Beboete verhuurders in Westkapelle eisen dat de gemeente iedereen beboet die illegaal verhuurt © Omroep Zeeland
Op zich lijkt het een eenvoudige zaak: wanneer een huis de bestemming 'wonen' heeft, mag het niet recreatief verhuurd worden. Doet iemand dat wel, dan kan de gemeente een dwangsom opleggen. Maar de gemeente Veere kent een lange geschiedenis als het gaat om onder andere het verhuren van tweede woningen als vakantiehuis. Veel verhuurders zeggen dat zij een uitzonderingspositie hebben door afspraken die in het verleden met hen zijn gemaakt. Het uitzoeken daarvan is voor de gemeente een ingewikkelde klus.

Gelijke monniken, gelijke kappen

Op sommige adressen is door de gemeente wel gehandhaafd op illegale verhuur, onder meer in Westkapelle. Daar kregen een echtpaar en hun dochter dwangsommen opgelegd omdat ze volgens de gemeente illegaal verhuren. Als reactie wezen zij de gemeente op 34 andere, volgens hen vergelijkbare, adressen en vroegen in de zomer van 2022 via juridisch adviseur Bram van Leeuwen ook daar om handhaving. De Westkappelaren vinden dat er sprake van gelijke behandeling moet zijn. De rechter gaf ze gelijk.
Illegale verhuur Veere
Juridisch adviseur Bram van Leeuwen © Omroep Zeeland
Op de vraag op hoeveel van die 34 woningen er uiteindelijk gehandhaafd is, antwoord Bram van Leeuwen kort en krachtig: "Nul." Verantwoordelijk wethouder René de Visser zegt dat hij daar geen antwoord op kan geven, vanwege privacy-redenen. Wel zegt de wethouder dat er in 2022 en 2023 in totaal 295 woningen werden onderzocht op illegale recreatieve verhuur. Er zijn duizenden uren aan toezicht in gestoken, en er zijn in 2022, zeven woningen die recreatief werden verhuurd naar permanente bewoning omgezet. "We moeten per woning uitzoeken of er geen toezegging is gedaan in het verleden waardoor er verwachtingen zijn gekweekt", zegt De Visser. "En dat kost tijd."

'Manier van zoeken is omslachtig'

Van Leeuwen vindt de manier waarop de gemeente Veere onderzoek doet in dit dossier veel te omslachtig. Volgens Van Leeuwen bieden verhuursites meteen een overzicht van de verhuuradressen in de gemeente. "Op de gevels van huizen waar wij om handhaving hebben gevraagd staan QR-codes waarmee je op een verhuurwebsite komt en ter plekke je vakantie kunt boeken. De gemeente zegt dat ze eerst mensen in de huizen moeten betrappen, en dat is nergens voor nodig. Vraag gewoon de boekhouding van de verhuurkantoren op." Wethouder De Visser zegt in antwoord op deze opmerking dat dit ook al gebeurt.
Illegale verhuur Veere
Wethouder René de Visser © Omroep Zeeland
Ondertussen vraagt een deel van de oppositie zich af of het college wel voldoende grip heeft op het dossier. "Iedere dag ben ik bang om in de krant te moeten lezen dat Veere weer eens een rechtszaak heeft verloren", reageert Jacco van Maldegem van D66. "Het lijkt wel alsof de juridische kennis binnen de gemeente niet goed genoeg is om dit dossier juist aan te pakken. Overigens speelt dit bij meerdere zaken in de gemeente." De oppositiepartijen vinden dat de illegale verhuur sneller aangepakt moet worden.

Afgekapt door voorzitter

Ook fractievoorzitter Pieter Wisse van het CDA vindt dat dingen niet goed gaan. Hij stelde samen met Van Maldegem vragen tijdens een commissievergadering en merkte dat de wethouder niet goed uit zijn woorden kwam. Bij een poging tot doorvragen werden beide raadsleden afgekapt door de voorzitter van de vergadering. "Ik kreeg geen duidelijk antwoord op de vraag of de schijn van willekeur in de handhaving klopt", stelt Wisse. "We moeten dit als raad gezamenlijk oplossen, maar dat kan niet als we geen vragen mogen stellen."

"Investeren in handhaving"

De PvdA/GroenLinks fractie zegt onvoldoende informatie te krijgen. "De terugkoppeling vanuit het college hierover dient naar ons idee adequaat en volledig te zijn. Alleen dan kunnen we onze controlerende taak goed uitvoeren", schrijft fractievoorzitter Peter Meijs in antwoord op vragen van Omroep Zeeland. "We vinden dat het college dient te investeren in handhaving in plaats van tegenwerken. Vandaar dat we aandringen op een goed handhavingsplan. Dan weten alle betrokkenen waar ze aan toe zijn."
Overigens is er volgens de gemeente al een dergelijk handhavingsplan.
Illegale verhuur Veere
In Domburg zijn een aantal woningen die illegaal worden verhuurd © Omroep Zeeland
De oppositie in de Veerse gemeenteraad voelt er wel wat voor om onafhankelijke ogen naar de gang van zaken rond de aanpak van de illegale recreatieve verhuur te laten kijken. Daarbij wordt een onderzoek door de rekenkamer genoemd. Die beslist echter zelf over het instellen van een onderzoek, dat kan niet door de gemeenteraad opgedragen worden.

Raadsleden moeten beslissen

Wethouder de Visser is niet tegen zo'n onderzoek, maar vindt het ook niet nodig: "Binnenkort gaan we aan de gemeenteraad vragen wat er gedaan moet worden met de twijfelgevallen in dit dossier. De raadsleden moeten dan beslissen of daar gehandhaafd moet gaan worden, of dat er een andere oplossing komt."
De cliënten van Van Leeuwen beweren dat ze in hun verzoek om bij anderen ook te handhaven door Veere 'tegengewerkt' worden. Als voorbeeld haalt Bram van Leeuwen één van de motiveringen voor weigering tot handhaving aan: "Daarin stond dat de gemeente bij het Zeeuws Archief tot twee keer toe een aanvraag voor een bouwdossier had gedaan. Over een tijdsbestek van bijna een jaar. Ik ben toen zelf naar het archief gegaan, en stond binnen 25 minuten met het dossier buiten."
Omroep Zeeland deed eenzelfde soort aanvraag bij het Zeeuws Archief via de mail, en kreeg binnen twee dagen antwoord.
"Dat vinden we heel erg", reageert wethouder De Visser. "Want zoiets mag en kan niet. Maar dit is geen tegenwerking. We moeten uitzoeken wat er wel is gebeurd en dat verder voorkomen."