Kinderen lezen niet meer: 'Is nou eenmaal zo, als ze maar naar verhalen kijken of luisteren'

De 'ontlezing' onder jongeren wordt regelmatig besproken in artikelen, rapporten en talkshows. Het kijken of luisteren naar verhalen heeft het lezen bijna helemaal verdrongen. John Louws werkte als docent jeugdliteratuur en heeft hier een boekje over geschreven dat 'Kijken is het nieuwe lezen' heet.
Oud-docent John Louws werkte schreef een boekje over jongeren en lezen
Oud-docent John Louws werkte schreef een boekje over jongeren en lezen © Cor de Jonge
"Vroeger was er minder afleiding om geconcentreerd te kunnen lezen", zegt Louws. Dat is volgens hem een reden dat er minder gelezen wordt door de jeugd. "Daarnaast is lezen echt een geïsoleerde bezigheid: Netflix of andere series kijken kun je ook nog samen doen."

Jongeren niet minder intelligent

Volgens Louws wil dat niet zeggen dat kinderen en jongeren minder intelligent zijn dan vroeger. "Ik vind het ongelooflijk wat kinderen uit groep 7 soms al weten, bijvoorbeeld doordat zij alles op google kunnen opzoeken", zegt de schrijver. Volgens hem staat intelligentie dan ook los van niet goed zijn in begrijpend lezen.
Daarnaast hoeft volgens hem niet altijd een boek de drager van het verhaal te zijn. "Je kunt ook begrijpend lezen aanleren door verhalen te luisteren." Luisterboeken kunnen volgens hem namelijk ook geweldig zijn voor de ontwikkeling. "Het gaat er namelijk niet per se om of je het feitelijk kunt lezen maar of je het verhaal begrijpt." Je moet de verhalen kunnen volgen en begrijpen, vindt Louws.

Leer de boekentaal

Elke Hamelink, hoofd educatieve dienstverlening bij Bibliotheek Zeeuws-Vlaanderen, begrijpt heel goed waar Louws het over heeft. "Het gaat erom dat de boekentaal begrepen wordt." Dat is volgens haar dus niet de spreektaal, maar de taal die je tegenkomt in boeken. Maar, die taal hoeft ook volgens haar dus niet direct door een boek overgedragen te worden. "Je kan deze taal ook bieden door ernaar te kijken en luisteren."
Daarom heeft de bibliotheek niet alleen maar een boekenuitleen. "We hebben ook online luisterboeken die je kunt beluisteren", zegt Hamelink. Er is zelfs een filmbieb, waar je documentaires kunt kijken. "Er is dus binnen de bibliotheek ook zeker een ontwikkeling gaande."

Erken het probleem

En als het aan Louws ligt, mag die ontwikkeling doorzetten. "Erken dat het ook gewoon lastig is voor de jeugd om te blijven lezen. Heb het erover met elkaar. De wereld waarin alleen maar wordt gelezen verdwijnt."
Luister hier naar de Zeeuwse Kamer:
Zeeuwse Kamer over ontlezing