Zeeland heeft vanaf vandaag geen duurzame energie meer

Alle duurzame energie in Zeeland is vanaf vandaag 'op'. Dat blijkt uit de berekening van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE). "In Zeeland moeten nog grote stappen gezet worden om te verduurzamen", zegt voorzitter Olof van der Gaag.
Windmolens in veld
Windmolens in veld, een manier om duurzame energie op te wekken © Adri Joosse
Volgens Van der Gaag heeft Zeeland een grotere uitdaging dan andere provincies. "Zeeland heeft vooral te maken met zware industrie die veel energie vraagt. Als je dat vergelijkt met Flevoland: die provincie heeft geen zware industrie en veel nieuwere huizen die ook minder energie vragen."

Taaie stap

Het wordt volgens de voorzitter van de NVDE een 'taaie stap' om die industrie te verduurzamen. "Zij kan namelijk geen kosten doorberekenen aan klanten. De bakker om de hoek kan dat wel. De industrie moet concurreren op de wereldmarkt. Het kan dus zijn dat de Zeeuwse industrie dan inkrimpt omdat die bedrijven dan in landen zoals China gaan produceren. In een ideale wereld verduurzaamt de hele wereld, waardoor het niet nodig is om in te krimpen."

Warmtevraag

Ook ziet Van der Gaag de warmtevraag in Zeeland als een uitdaging. Nu worden nog veel woningen en bedrijven opgewarmd met aardgas, maar dat kan anders. "Er zijn nog grote stappen te maken voor Zeeland op gebied van geothermie, het gebruik van aardwarmte. Dat is iets wat je bijvoorbeeld in het Westland wel veel ziet."

Green Energy Day

In 2019 introduceerde de NVDE het begrip 'Green Energy Day', een dag om inzichtelijk te maken waar we nu staan met de jaarlijkse stappen om op 100 procent duurzame energie uit te komen in 2050. De dag laat zien hoe groot het aandeel van duurzame energie op dat moment is in onze jaarlijkse energiebehoefte. "Het gaat in de klimaatdiscussie vaak over verre jaartallen als 2030 en 2050, en over abstract klinkende percentages en doelen. Met Green Energy Day halen we de doelen dichterbij en laten we zien dat het te doen is om ze te halen, als we nu in actie komen," zegt Van der Gaag.
De landelijke datum van Green Energy Day, de dag dat alle duurzame energie op is, is nu 8 maart. Dat is zes dagen later dan vorig jaar. Volgens Van der Gaag een goede stap, maar het doel is dat deze datum jaarlijks twaalf dagen opschuift. "We moeten het tempo opvoeren, maar je ziet dat elk begin duur is. Als het eenmaal gaat draaien, wordt het steeds betaalbaarder. Dus ik ben optimistisch dat we dat gaan halen."

Goedkoper worden

Hij geeft daarbij het voorbeeld van zonnepanelen, die jaren geleden in aanschaf een stuk duurder waren dan tegenwoordig. "Ik verwacht dat dat met meer dingen gaat gebeuren, ook bijvoorbeeld met de warmtepomp. Als de massaproductie gaat lopen, wordt dat ook beter te betalen." Zo wijst hij naar de technologische ontwikkelingen die elektrische auto's hebben doorgemaakt. "Die waren eerst heel duur en konden niet zo ver rijden, maar dat is nu in rap tempo aan het veranderen."
Ook kunnen huiseigenaren zelf wat doen om de dag verder op te laten schuiven. Als iedereen die bijvoorbeeld enkel glas heeft raamfolie op het raam zou doen, zou de dag bijvoorbeeld 7,6 uur opschuiven. En als iedereen met een geschikt dak zonnepanelen zou plaatsen, is Green Energy Day 27 dagen later.

Dit kun jij doen om de datum te verschuiven

Wat? Winst
Raamfolie voor huizen met enkel glas 7,6 uur
Volledig elektrische warmtepomp 39 dagen
10 procent minder autorijden 21 uur
HR++ glas 13,7 uur
Radiatorfolie 13 uur
Dakisolatie 70 uur
Dichten van naden en kieren 13 uur
Zonnepanelen 27 dagen
(Spouw)muurisolatie 1,9 dagen
Het volledig van het gas af gaan is volgens de voorzitter een belangrijke wens. "Het gebruik maken van duurzame energie geeft voor mensen een bepaalde onafhankelijkheid. We kunnen ze bevrijden van de hoge energiekosten en we zijn als land bijvoorbeeld minder afhankelijk van Russisch gas. We zien de Green Energy Day dus eigenlijk ook als een soort Independence Day."
Ondanks het optimisme over het verduurzamen, geeft Van der Gaag toe dat er nog veel moet gebeuren. Het uiteindelijke doel om in 2050 volledig op duurzame energie over te gaan, zal nog veel doorzettingsvermogen vergen. "Het is een beetje hordelopen. Vandaag las ik nog berichten over het volle elektriciteitsnet bijvoorbeeld. Er gaan nog veel van dat soort dingen komen en daar moeten we mee om zien te gaan." Maar twijfels of 2050 haalbaar is, heeft Van der Gaag niet.
In Nederland doen overheden, bedrijven, consumenten en energiecoöperaties hun best om het aandeel duurzame energie te vergroten. De NVDE laat weten dat Nederland al kampioen zonne-energie is en het vermogen aan windenergie fors is gegroeid, vooral op zee. Ook besparen huiseigenaren veel energie vanwege de hoge kosten. Op basis van onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) berekende de NVDE dat het aandeel duurzame energie in 2024 zo'n 18,6 procent is. In tijd uitgedrukt is dat 68 van de 365 dagen, oftewel 8 maart. In 2023 was dit aandeel minder groot en viel deze zogeheten Green Energy Day op 2 maart.