Provincie buigt zich over de vraag: Wat gaan we doen met 150 miljoen?

Oppotten, uitgeven of misschien wel een combinatie daarvan. Vrijdag praten politieke partijen in het provinciebestuur, in de Statencommissie Bestuur, over een miljoenendividend van de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij (ZEH). Alleen al voor de provincie zou het gaan om een bedrag van zo'n 150 miljoen euro.
Statenlden op werkbezoek bij een varkensboer in Aagtekerke.
Statenleden op werkbezoek bij een varkensboer in Aagtekerke © Omroep Zeeland
De Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij (ZEH) is wat nog is overgebleven van de vroegere Zeeuwse energiemaatschappij Delta. Veel oude Delta-onderdelen zijn verkocht, maar de kerncentrale valt nog wel onder de ZEH. Juist die kerncentrale heeft de afgelopen jaren grote winsten gemaakt nadat de prijzen van elektriciteit de hoogte in schoten.

1,6 miljard in kas

Daardoor heeft de ZEH inmiddels 1,6 miljard euro in kas. Een deel van dat geld moet op de bank blijven staan, om onvoorziene omstandigheden en een tegenvallende energiemarkt voor de kerncentrale te kunnen opvangen. Maar dan blijft er nog steeds zoveel geld over, dat er nu honderden miljoenen euro's aan dividend kunnen worden uitgekeerd. Dat moet verdeeld worden onder de aandeelhouders. De helft van de aandelen is in handen van de provincie, de andere helft van de dertien Zeeuwse gemeenten en nog wat andere partijen.

150 miljoen aan dividend

Fractievoorzitter Wouter Versluijs van D66 heeft het rekensommetje al gemaakt: alleen al voor de provincie ligt er zo'n 150 miljoen euro aan dividend op de plank. "Het is nog een beetje koffiedik kijken", stelt Versluijs. Hij wijst erop dat accountantsbureau Deloitte in juni pas met de definitieve jaarrekening van de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij naar buiten komt. Dan zal ook duidelijk worden, hoeveel er écht aan dividend uitgekeerd kan worden aan de aandeelhouders.

Oppotten of uitgeven

In het provinciebestuur willen veel partijen het merendeel van het dividend dat de provincie krijgt, vastzetten. Dat bedrag levert dan een jaarlijkse rente-uitkering komt. Op die manier ontstaat er voor de provincie een een jaarlijkse extra bron van inkomsten, naast de uitkering van het Rijk en de provinciale wegenbelasting.
Provincie buigt zich over de vraag: Wat gaan we doen met 150 miljoen?
De BoerBurgerBeweging (BBB) is momenteel de grootste partij in het Zeeuwse provinciebestuur. Fractievoorzitter Kees Hanse wil nog niet nadenken over 'leuke dingen' die betaald kunnen worden uit het ZEH-dividend. Als het aan hem ligt, wordt het hele dividend in een spaarpot gestopt. De rente die dat oplevert, wil hij dan pas uitgeven. "Ik denk dan zelf aan het openbaar vervoer in Zeeland. Dat kan wel iets extra's gebruiken. Maar ook aan kunst en cultuur."

Elektrische veerboten en kabels ondergronds

Andere partijen in het provinciebestuur willen ook het grootste deel vastzetten, maar een deel toch ook alvast uitgeven. Fractievoorzitter Lizo Koppejan van de ChristenUnie (CU) zou een klein deel van het dividend het liefst uitgeven aan elektrische veerboten tussen Vlissingen en Breskens. "Ook zouden we met het dividend kabels onder de grond kunnen stoppen, zodat we niet meer van die lelijke elektriciteitsmasten in het landschap hebben." Andere fracties noemen net als de BBB een verbetering van het openbaar vervoer, en een fonds waarmee Zeeuwen hun woning goed kunnen isoleren.

Minder geld van het Rijk

CDA-gedeputeerde Jo-Annes de Bat vindt het verstandig om een belangrijk deel van de dividenduitkering die dit jaar vrijkomt, vast te zetten. Daarmee kan dus een extra jaarlijkse inkomstenbron voor de provincie worden gecreëerd, zoals de provincie dat in betere tijden meemaakte met energiebedrijf Delta. "Dat leverde ons toen zo'n 20 miljoen euro per jaar op; dat konden we gewoon structureel inboeken." Volgens De Bat moet Zeeland zich niet al te rijk rekenen. "Als we jaarlijks een behoorlijk dividend uitgekeerd krijgen, krijgen we minder geld uitgekeerd van het Rijk. Dat zal niet één-op-één zijn, maar dat zijn gewoon vaste afspraken als je zelf een extra inkomstenbron hebt."