Bekende Zeeuwse fotograaf Jaap Wolterbeek op 80-jarige leeftijd overleden

Eén van de bekendste fotografen van Zeeland, Jaap Wolterbeek uit Middelburg, is overleden. Hij had kanker en overleed gistermiddag in verpleeghuis Willibrord in Middelburg. Wolterbeek is 80 jaar geworden.
Jaap Wolterbeek
Jaap Wolterbeek aan het werk als cameraman © Jaap Wolterbeek
Wolterbeek fotografeerde en filmde decennialang, voor onder meer het AD, De Telegraaf, persbureau ANP en Van Gewest tot Gewest. Hij heeft het grootste deel van zijn leven foto's gemaakt voor diverse media, maar leverde ook aan bedrijven en overheidsinstanties. Ook bij wereldnieuws als het zinken van de Herald of Free Enterprise en de demonstraties bij de kerncentrale in Borssele in de jaren 80 was Wolterbeek van de partij. Hij verkocht internationaal veel foto's.
Iemand die Wolterbeek in zijn werk van dichtbij meemaakte, is fotograaf Ruben Oreel. "De meest bizarre dingen heb ik met Jaap meegemaakt", blikt hij terug. De fotografen gingen vaak samen op pad, Oreel voor de PZC, Wolterbeek voor het ANP. "Dan belde Jaap bij groot nieuws: 'Waar ben je? Ik haal je op.'"
Jaap Wolterbeek door Ruben Oreel
Jaap Wolterbeek een aantal jaar geleden © Ruben Oreel
Zijn verhalen klinken als die uit een jongensboek, met quotes als: "Wij sprongen op de loodsboot en zodoende kwamen we bij die boot." Of: "Reden we half Zuid-Beveland door met een bewakingsautootje van de kerncentrale achter ons." Oreel: "Het was een fantastische periode. Spannend ook. We hadden alleen een pieper, een semafoon, en Jaap had een zender om foto's door te seinen."

Kort ziekbed

Zelfs op zijn sterfbed bleef de fotograaf met foto's bezig, zegt zoon Janne Wolterbeek in het radioprogramma Zeeland wordt Wakker. "Hij vond het heerlijk om in bed met zijn laptop op schoot foto's op te zoeken uit zijn eigen archief en deze te delen. Hij is eigenlijk fotograaf gebleven tot letterlijk zijn laatste adem."
De dood van zijn vader kwam niet onverwacht. Hij was al maanden ziek. "Sinds december is hij overgebracht naar een verzorgingshuis. Hij had toen slokdarmkanker en dat is gek genoeg, tegen alle verwachting in, hersteld. Dus we hadden even hoop", vertelt Janne. "Maar toen bleek het uitgezaaid te zijn naar zijn lever en toen heeft hij eigenlijk nog maar twee maanden geleefd."
Ondanks het korte ziekbed hebben familie en vrienden wel de tijd gehad om Wolterbeek meerdere keren te bezoeken en dingen met hem te bespreken. "Het voelt goed dat we rustig afscheid hebben kunnen nemen in ieder geval. Het klinkt misschien een beetje gek, maar ik denk dat ik bof. Niet iedereen kan zo afscheid nemen."
Jaap Wolterbeek
Jaap Wolterbeek, een paar jaar geleden © Ruben Oreel
Ook Oreel ging in die laatste tijd nog regelmatig langs. De twee bleven altijd vrienden. "Hij had hele droge humor, we mochten elkaar graag. Om het even te plat te zeggen: Jaap was een droogkloot. Hij was van 'op het gemakje', terwijl ik altijd ongeduldig was en wilde opschieten. Ik heb ook veel aan hem te danken, en dat is denk ik wederzijds. We belden elkaar regelmatig met tips en vragen."
Tijdens die laatste gesprekken ging het ook vaak over vroeger. "Dan kwam de Herald of Free Enterprise ook altijd weer ter sprake. Weet je: psychische begeleiding, dat kreeg je niet op de krant. Dat moest je zelf uitzoeken. Ik ben heel vaak bij Jaap geweest, zelfs vorige week hadden we het er nog over."

Boek

Bij het opruimen van het huis van de fotograaf stuitte zoon Janne samen met zijn moeder op nog veel meer foto's. Het meeste van de foto's heeft hij intussen ondergebracht in onder andere de Zeeuwse Bibliotheek. "Ik ben van plan een boek te maken met zijn werk erin. En dat wil ik met een crowdfundingsactie gaan opzetten. Ik denk dat er wel veel belangstelling voor is."
Voor wie nog niet kan wachten op het boek, kan alvast via de beeldbank van de Zeeuwse Bibliotheek zoeken op 'Jaap Wolterbeek'. Dan vind je niet alleen portretten van de fotograaf zelf, maar ook een heel groot deel van zijn werkarchief.