'Wij hoorden de kinderen krijsen'

Het boek "Wij moesten naar Duitsland" is een document geworden voor zo'n 120 Zeeuwen die gedurende de Tweede Wereldoorlog als dwangarbeider in de Hasagfabriek in Leipzig hebben gewerkt. Stef Beumkes heeft het boek geschreven, omdat zijn vader één van de dwangarbeiders was.

Familie
In eerste instantie heeft hij het boek geschreven voor zijn familie, maar gedurende zijn zoektocht naar antwoorden, kwam hij erachter dat er ook veel Zeeuwen in Hasag waren. Nu heeft het boek de ondertitel "In de voetsporen van onze jongens uit Loenen en Zeeland."

Dwangarbeider
Willem Janse heeft van mei 1943 tot mei 1945 als dwangarbeider in Leipzig voor de Duitsers gewerkt. Hij moest zich in Goes melden op het station. Van daar werd hij getransporteerd naar Leipzig. Daar werd hij te werk gesteld in de voormalige petroleumfabriek, Hasag. Er werden daar gedurende de oorlog wapens gemaakt. Hij werd te werk gesteld als timmerman en schilder en bouwde zogenaamde "lagers", barakken waar de dwangarbeiders verbleven.

Zware tijd
Het was een zware tijd voor hem. Zeker toen Leipzig gebombardeerd werd. Janse probeerde een brand te blussen en mensen te redden. "Het blussen ging verkeerd. Er was fosfor, dus door het water werd het alleen maar erger. Willem probeerde ook mensen te bevrijden. Hij hoorde vrouwen in de kelders huilen, kinderen krijsen. Verschrikkelijk." Janse woog toen hij terugkwam nog maar 48 kilo. Van de 20.000 arbeiders zijn er 5.000 omgekomen. Willem Janse is uiteindelijk havenmeester geworden op Oranjeplaat in Arnemuiden. Zo'n 6 jaar geleden is hij overleden.

Periode
Gedurende zijn leven heeft hij niet vaak gesproken over deze periode in zijn leven. Hij heeft dingen gezien en meegemaakt die diepe wonden hebben achtergelaten, vertelt zijn weduwe.

Boek
Het boek is afgelopen dinsdag overhandigd aan de weduwe van Willem Janse, Geertje Janse uit Arnemuiden en aan Jan de Klerk, wiens vader ook in Leipzig als dwangarbeider heeft gewerkt. Ze waren beiden zeer ontroerd en vinden het bijzonder dat hun verhalen zijn te lezen in dit document.